İş-aile çatışması ve kadın akademisyenler üzerine kamu üniversitelerinde bir araştırma

Ataerkil toplum yapısında kadınlar mevcut konumlarını değiştirebilmek ve kendilerine biçilen rollerin üzerinde şeyler yapabileceklerini göstermek için yüzyıllardır çalışmaktadır. Bunun bir yansıması olarak kadınların aile içindeki sorumluluklarını yerine getirdikleri takdirde çalışmalarında bir sakınca olmadığı düşüncesi son yıllarda oldukça ön plana çıkmaktadır. Yüzyıllardır kadından beklenenler değişmezken bu çalışma ile çalışma alanları açısından görece daha prestijli olduğu düşünülen akademik ortamda çalışan kadın akademisyenlerin iş-aile çatışması durumları hem nitel hem de nicel araştırma yöntemi bir arada kullanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkiye geneli devlet üniversiteleri üzerinden yürütülen çalışmada 394 kadın akademisyene işaile çatışma ölçeği anketi uygulanmış, 20 kadın akademisyen ile de yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kadın akademisyenler açısından aile ve özellikle çocukların önemli bir çatışma nedeni olduğu, bu durumun dezavantajlarından kurtulmak için kadınların mümkün olduğunca az sayıda çocuk sahibi olma yönünde eğilim sergiledikleri, çocuk sahibi olma süreçlerini doktora ve doçentlik süreçlerine bağlı olarak planladıkları görülmüştür. Eş ve aile desteğinin bu süreçte oldukça önemli unsurlar olduğu ve görece daha genç kadın akademisyenlerin bu açıdan daha avantajlı oldukları tespit edilmiştir. Bekar kadın akademisyenlerin ise iş kaynaklı çatışmayı yoğun şekilde yaşadıkları, bekar olmalarından kaynaklı kendilerinden oldukça fazla beklenti olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: İş-Aile Çatışması, Toplumsal Cinsiyet, Kadın Akademisyen.