İş ve sosyal güvenlik hukukunda ev hizmetlerinde çalışanların durumu

4857 sayılı Kanun (İş K.), 4. maddesinde ev hizmetlerini istisnalar arasında saymışsa da herhangi bir tanım yapılmadığından, ev hizmeti işlerinin içeriği uzunca bir süre doktrin görüşleri ve yargı kararları ile şekillendirmiş, bazen "hizmetçilik, temizlikçilik, aşçılık, çocuk bakımı, bahçıvanlık gibi evin gündelik işleyişine yönelik çalışmalar" bazen "ücretli ev işi" bazen de "evin gündelik işlerinin aile üyeleri dışında kalan kişiler tarafından sağlanması", şeklinde yapılan tanımlarla somut olaydaki hukuki uyuşmazlıklarının çözümüne gidilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (SSGSSK)'nun ek 9. maddesi ile ev hizmetlerinde çalışanların, çalışma sürelerine göre sigortalılık halleri düzenlenirken, kanun maddesinin uygulama alanını gösteren 01.04.2015 tarihli Tebliğ "Ev içerisinde yaşayan aile bireyleri tarafından yapılabilecek temizlik, yemek yapma, çamaşır, ütü, alışveriş, bahçe işleri gibi gündelik işler ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işlerinin aile bireyleri dışındaki kişiler tarafından yapılması" hallerini ev hizmeti olarak tanımlayarak, yasal düzenleme anlamında ilk tanımı hukukumuza kazandırmıştır. Ev hizmeti alanında çalışanlar, iş ilişkisinden doğan ücret, izin, tazminat, fesih gibi konularda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK); sosyal güvenliğe ilişkin konularda ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında koruma altına alınmışlardır. Çalışmamız bakımından öncelikle ev hizmeti kavramının ne olduğu ve buna bağlı olarak ev kavramından ne anlaşılması gerektiği, ev hizmeti kapsamında kabul edilen işlerin gerçekten evin gündelik işlerinden olup olmadığı değerlendirilerek uyuşmazlıkların çözümünde İş Kanunu'na mı yoksa Türk Borçlar Kanunu'na mı başvurulması gerektiği açıklanacaktır. Çalışmamızın devamında ise taraflar arasındaki iş sözleşmesine dayanan iş ilişkisinin varlığı ve sosyal güvenlik konuları detaylı olarak ortaya konulacaktır. Anahtar Sözcükler: Ev Hizmeti, Ev Hizmeti Çalışanı, Ev, Ücret ,Tazminat, Fesih, Sigortalılık