İş ve sosyal güvenlik hukukunda ölüm

Hukukumuzda iş ilişkisinin tarafı olan işçi ve işveren ile bu kişilerin kimi yakınlarının ölmesi olayına çeşitli sonuçlar bağlanmıştır. İş yaşamında ölüm olayına bağlanan hukuki sonuçları, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun, 854 sayılı Deniz İş Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda bulmak mümkündür. Ölümün doğrudan iş sözleşmesine etkisinin ne olacağı yalnızca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenirken; diğer kanunlarda ise işçinin ölümüyle sözleşmenin sona ermesinden kaynaklanan kimi sonuçlara yer verilmiştir. Bunlar genel olarak izin sürelerine, kıdem ve ölüm tazminatı ile uzun ve kısa vadeli sigorta kollarından hak sahiplerine yapılan yardımlara ilişkin hükümlerdir. Görüldüğü üzere iş sözleşmesinin taraflarının ölmesi olayına bağlanan hukuki sonuçlar mevzuatımızda dağınık bir biçimde düzenlenmiştir. İş ve sosyal güvenlik mevzuatının yanı sıra, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda konuya ilişkin yeni ve önemli hükümler yer almaktadır. Söz konusu hükümleri bir bütün halinde incelenmek ve ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan yeni düzenlemelerin iş sözleşmelerine etkisini belirtmek çalışmamızın konusunu ve amacını oluşturmaktadır. Böylece uygulamada oluşabilecek tereddütler izah edilip bu tereddütlere ilişkin çözüm önerileri de sunulabilecektir. Bu amaçla, çalışmada öncelikle ölüm kavramı hakkında detaylı ve kapsamlı bilgi verilmiştir. Ardından ise ölüm olayı nedeniyle sözleşmenin sona ermesi, taraflar arasındaki borçların muaccel olması, tarafların geri verme yükümlülüğünün doğması, hak sahiplerine ödenmesi gereken tazminatlar, işçinin yakınlarının ölümü halinde kullanabileceği izinlerin yanı sıra sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında ölüm sigortası ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortası bünyesinde yapılan ölüm yardımları hakkında açıklama yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ölüm, hakkaniyet tazminatı, iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin sona ermesi, ölüm nedeniyle sona erme, ölüm ödemesi, ölüm tazminatı