İslamlaşan Moğollar: Altın Orda Devleti

Cengiz Han liderliğinde bir araya gelen Türk ve Moğol kabileleri, XIII. yüzyılda başlayan fütuhatları neticesinde Asya kıtası dâhil Avrupa, Anadolu ve Ortadoğu topraklarının bir kısmını ele geçirmeyi başarmışlardır. Geniş bir sahaya hükmeden Moğollar, çeşitli dinlerle de yakın temas kurmuşlardır. Bu dinler arasında Moğolları en fazla etkileyen din, İslam dini olmuştur. Cengiz Han döneminden itibaren başlayan istilalar sonucunda Cengiz Han'ın torunu Batu Han liderliğinde 1237-1241 yılları arasında başlatılan batı seferi sonucunda Volga nehrinin kıyısında Altın Orda Devleti kurulmuştur. Karadenizin kuzeyinde kurulan bu Türk-Moğol devleti, diğer Moğol halef devletlerinden farklı birtakım özellikleri içinde barındırmaktadır. Bu farklı özelliklerden biri İslam dinini ilk kabul eden Türk-Moğol devleti olmasıdır. İslam dininin Altın Orda Devleti'nin dış politikasına, mimarisine, sosyo kültürel hayata etkileri ve Altın Orda Devleti'nin İslam dinini kabul etmesinde etkili olan tarikatler araştırmanın temel konusunu teşkil etmektedir. Bu dönemde Altın Orda'nın dış politikada ana muhalifi İlhanlı Devleti olmuştur. Altın Orda şehirleri, İslam dininin etkisiyle bir İslam şehri görünümü kazanmıştır. Müslüman tüccarlar sayesinde Altın Orda Devleti'nde Ahilik teşkilatı kurulmuştur. Berke Han ile başlayan Altın Orda Devleti'nin İslamlaşma hareketi Özbek Han ve Canibek Han dönemlerinde altın çağını yaşamıştır.