İsmail Tufan ile sözlü tarih çalışması: Türkiye'de gerontolojinin (Yaşlılık biliminin) gelişimi

Gelişmiş ülkelerin nüfusunda yaşlı oranı yükseldikçe gerontolojik araştırmaların önemi artmış, yaşlılık ve yaşlanma olgularını araştıran bilim dalları ortaya çıkmıştır. Demografik değişimler gerontolojinin gelişimindeki temel neden olarak görünmektedir. İlk gerontolojik çalışmalar 20.yüzyılın ilk çeyreğinde ABD'de ortaya çıktıktan kısa süre sonra Avrupa'da yayılmaya başlamıştır. Gerontoloji kavramını ilk kez kullanan, 1903'te tıp dalında Nobel ödülü alan Rus kökenli bilim insanı Elie Metchnikoff'tur (Baltes ve Baltes 1992: 7). Gerontolojinin güncel anlamı ile bilim dalına dönüşmesi 1950'li yıllarda başlamıştır. Daha önce tıbbi ağırlıklı çalışmalar yapılır iken, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yaşlanmanın psişik ve sosyal boyutları gerontolojide ağırlık kazanmıştır. Yeni bir bilim dalı olan gerontolojinin gelişimini inceleyen Wahl'e (2004) göre gerontolojinin tarihi "Hazırlık" (18.yy – 1918), "Sistematikleşme" (1918 – 1945), "Patlama" (1945 – 1960) ve "Kurumsallaşma" (1961 – 1990) olmak üzere dört döneme ayrılabilir. Türkiye'de ise henüz 20 yıllık bir geçmişi vardır. İlk Gerontoloji Bölümü 2006'da Akdeniz Üniversitesi'nde İsmail Tufan tarafından kurulmuştur. Gerontolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak kurulmasından önce farklı bilim dallarında uygulamalı ve kuramsal yaşlılık çalışmaları yapılmıştır. Burada gerontolojinin Türkiye'de gelişim süreci Tufan'ın gerontolojik çalışmalara başlaması milat kabul edilerek üç döneme ayrılmıştır: "Kuluçka Dönemi" (1998 –2005), "Kuruluş Dönemi" (2006 – 2009) ve "Gelişme Dönemi" (2010 – 2018).