Investigation of the relationship between mindful eating behaviour and anthropometric measurements of individuals applying to a nutrition and diet policlinic of A private hospital in İstanbul

Son dönemlerde sağlıklı yeme davranışının kazanılmasında yeme farkındalığının geliştirilmesinin önemi vurgulanmakta ve obezite tedavisinde bir müdahale tekniği olarak kullanılmasındaki başarısı konuşulmaktadır. Obezite artarak devam etmekte olan bir sağlık sorunudur ve birçok kronik hastalığı da beraberinde getirmektedir. Yeme davranışı ile ağırlık artışı ve obezite ilişkisi uzun süredir bilinmektedir. Obezite tedavisinde kullanılan kalori kısıtlaması uzun süreli tedavilerde sürdürülebilir olamamaktadır. Klasik stratejilerin uzun vadeli ve sürdürülebilir kilo kaybı elde edilmesinde çoğu zaman etkisiz olduğu kanıtlanmıştır. Bu nedenlerle kalori kısıtlayıcı uygulamalara ek olarak farklı müdahalelere ihtiyaç duyulmaktadır. Yeme farkındalığı, beslenmeyle ilişkili duyguların ve alışkanlıkların yargılanmadan farkına varılmasını sağladığından obezite tedavisinde kalıcı çözüm sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmada, yeme farkındalığı davranışı ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte ve kesitsel desende planlanarak uygulanan bu araştırma İstanbul Avrupa yakasında özel bir hastanenin Beslenme ve Diyet polikliniğine başvuran 18 yaş üzeri bireylerde gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Eylül 2019 - Mayıs 2020 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmada bireylerin sosyo-demografik özellikleri ile antropometrik bilgilerini içeren (yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel/kalça oranı, gelir durumu v.b.) anket formu ve yeme farkındalıklarını ölçmek için Yeme Farkındalığı Ölçeği uygulanmıştır. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, oran, minimum, maksimum) kullanıldı. Bu araştırma için İstanbul Anadolu yakasında özel bir vakıf hastanesinin klinik araştırmalar etik kurulundan etik kurul onayı alınmıştır. Araştırma %81,5'i kadın, %18,5'i erkek 200 birey üzerinde yürütülmüştür. Olguların yaşları 18 ile 68 arasında değişmekte olup, ortalama 30,52±10,01 yıldır. Yeme Farkındalığı Ölçeği toplam puanları ortalama 3,19±0,52'dir; olguların %66,0'sının puanı 3 ve üzerindedir. Çalışmadan elde edilen verilere göre kadınlarda vücut ağırlığı ile toplam yeme farkındalığı puanı arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanırken (p<0,05), erkeklerde kilo ölçümleri ile toplam puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Kadınlarda BKİ ölçümleri ile toplam puanlar arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Erkeklerde ise BKİ ölçümleri ile toplam puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Kadınlarda bel çevresi ve kalça çevresi ölçümleri ile toplam puanlar arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanırken (p<0,05), erkeklerde bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. (p>0,05). Kadın ve erkeklerde bel-kalça oranları ile toplam puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Obezite tedavisinde kalori kısıtlamasına ek olarak yeme farkındalığı davranışı geliştirmenin vücut ağırlığında azalma sağlayabileceği görülmektedir. Bu nedenle diyet tedavilerine yeme farkındalığı uygulamasının dahil edilmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Beslenme, Yeme Farkındalığı, Antropometrik Ölçüm, Obezite, Açlık