İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Acil Hizmetler Şubesi ve 112 Ambulans Servisinde çalışan personelin iş stresinin belirlenmesi

AmaçÇalışmanın amacı Acil Hizmetler Şubesi ve 112 Ambulans Servisinde çalışanlarda iş stresinin belirlenmesidir.YöntemBu kesitsel çalışma İl Sağlık Müdürlüğü Acil Hizmetler Şubesi ve 112 Ambulans Servisinde çalışanlarda (hekim, hemşire, acil tıp teknisyeni ve şoför) yapıldı. Toplam 746 çalışandan 354' üne ulaşılmıştır (%47.7). İş stresi ölçümünde İsveç iş yükü-kontrol destek ölçeğinin Türkçe uyarlaması kullanıldı. Ev işlerinden kaynaklanan stresin ölçümünde iş yükü-kontrol, destek ölçeğine uygun olarak geliştirilen bir ölçek kullanıldı. Tüm grubun medyan değerinden yüksek iş yükü puanı alan ve medyan değerinden düşük iş kontrolü puanı alanlar yüksek stres grubu olarak tanımlanmıştır. Karşılaştırmalarda diğer kategoriler (düşük iş yükü-düşük kontrol, düşük iş yükü-yüksek kontrol ve yüksek iş yükü-yüksek kontrol) düşük stres olmayan grup olarak değerlendirildi. Ölçeklerin yanı sıra sosyal ve ekonomik durum ve çalışma koşulları ile ilgili veri toplandı. Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında ki kare analizleri ve lojistik regresyon kullanıldı. Cinsiyetin etkisinin değerlendirilmesi için yalnızca hekimlerde lojistik regresyon modeli oluşturularak analiz yapıldı.BulgularOrtalama yaş 31±8.0'dır. Araştırma grubunun % 63'ü kadın, %41.6'sı lise, %32.4'ü üniversite mezunudur. Çalışmaya katılanların meslek dağılımda; en büyük grubu 187 kişi (%57.2) ile acil tıp teknisyenleri oluşturmaktadır, bunu 71 kişi (%21.7) ile hekimler izlemektedir. Katılımcıların %91'i nöbet sistemine göre çalışılmakta ve %82'si çalıştıkları işi tehlikeli bulmaktadır. Cinsiyetler arasında iş stresi açısından fark yokken, ev işlerinden kaynaklanan stres ve toplam stres kadınlarda anlamlı düzeyde daha yüksektir (sırayla p= 0.08, p<0.001 ve p=0.04). Yaş ve mesleğe göre düzeltildikten sonra ev stresi kadınlarda 3.46 kat (GA:1.55-7.72) fazla saptanmıştır. Toplam stres açısından çok değişkenli analizlerde yaş, cinsiyet ya da meslek grupları arasında anlamlı bir risk artışı saptanmamıştır.Sonuç: Bu çalışmada iş stresinin yanı sıra ev işlerinden kaynaklanan stres de değerlendirilmiştir. İş stresi açısından cinsiyetler arasında fark yokken kadınlar erkeklere göre ev işlerinden kaynaklanan stresle daha fazla karşılaşmaktadırlar. Bu çalışma ev ve iş kaynaklı stresin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.Anahtar sözcükler: Sağlık çalışanları, İş stresi, iş güvencesi