Jinekolojik kanserli bireylerde kemoterapiye bağlı bulantı kusma semptomunun yaşam kalitesi üzerine etkisi

Bu çalışma jinekolojik kanserli bireylerde kemoterapi alanların bulantı kusma semptomunun yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı tipte gerçekleştirildi. Araştırma Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesinin Jinekoloji Onkoloji Gündüz Kemoterapi Ünite'sinde 15 Nisan 2022 – 1 Eylül 2022 tarihleri arasında araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmayı kabul eden 350 jinekolojik kanserli birey ile gerçekleştirildi. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Rhodes Bulantı Kusma ve Öğürme İndeksi ve EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze toplandı. Araştırmaya katılan bireyleri 18 yaş üstü ve Türkçe okur yazarlığı bulunan gruplar tarafından oluşturulmuştur. Veriler, IBM SPSS 26 programı kullanılarak analizleri yapıldı. Jinekolojik kanserli bireylerin bulantı kusma öğürme semptomunun, bireylerin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). Bireylerin bulantı deneyimi puanlarının bir birim artması sonucunda genel yaşam kalitesi puanları üzerinde yaklaşık 3.816'lık bir azalmaya sebep olmaktadır (r:-3.816, p<0,001). EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin genel yaşam kalitesi alt boyut puan ortalamasının 56.31±13.14 olarak bulunmuştur. Rhodes Bulantı Kusma Öğürme İndeksi puan ortalamaları; semptom deneyiminin 1.81±0.46, semptom oluşumunun 1.85±0.51, semptom sıkıntısının 1.75±0.52' dir. Bu araştırma sonucunda kemoterapiye bağlı bulantı kusma ve öğürme semptomunun genel yaşam kalitesini ve alt boyutlarını olumsuz etkisinin olduğu bulunmuştur. Jinekolojik kanserli bireylere tedavi kürü öncesi ve sonrasında sosyal destek setlerinin sunulması, hemşirelerin semptomlara yönelik bütüncül eğitimler sağlaması ve yaşam kalitesini yükseltici girişimlerde bulunulması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bulantı kusma, hemşire, jinekolojik kanser, kemoterapi, yaşam kalitesi.