Kadı-zâde İbrahim Vahdî Efendi'nin güfte mecmuası (İnceleme- transkripsiyonlu metin)

Bu yüksek lisans tezinde Harun Korkmaz'ın şahsî koleksiyonunda bulunan Vahdî Efendi'ye ait güfte mecmuası incelenmiştir. Vahdî Efendi, mûsıkîden ziyâde Arap dili ve belâgati alanında öne çıkmıştır. Bilinen bir mûsıkîşinas değildir. Mecmuası ise XVIII. yüzyılın başında 1711 (1123) tarihinde tertib edilmiştir. Mecmua 143 varaktan müteşekkil olup 966 adet güfteyi ihtivâ etmektedir. Bunlardan 925'i Türkçe 32'si Farsça, 9'u Arapça'dır. Mecmuayı diğer mecmualardan ayıran en önemli özellik mürettibi ve tertib edildiği tarihi kesin ve net bir şekilde ketebe kaydında yazılan ilk güfte mecmuası olmasıdır. Ayrıca içerisinde hatırı sayılır derecede ilâhi bulunmaktadır. Tez üç bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünde mecmualar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Vahdî Efendi'nin hayatı, kadılığı, hattatlığı, ilmî yönü hakkında yapılan araştırmalar aktarılmıştır. İkinci bölümde mecmua şekil ve muhteva açışından incelenmiş, mecmuada yer alan bestekârların, şâirlerin, güftelerin, vezinlerin, makamların, Arapça ve Farsça şiirlerin, güftelerin bestelenme şekillerinin, usullerin, listeleri yapılmış, mecmuada adı geçen şairlerin divanlarının bibliyografik kısaltmaları aktarılmıştır. Üçüncü bölümde ise transkripsiyonlu ve edisyon kritikli metne yer verilmiştir. Mecmuadaki tüm güftelerin bilgilerinin yer aldığı listeyle de dönemin repertuarına ışık tutulmuştur. Çalışmanın nihayetinde edebiyat ve müziğin şiir, güfte ve beste özelinde birbiriyle son derece ilişkili olduğu; şiirin müziği, müziğin de şiiri beslediği bir kere daha ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Şiir, güfte mecmuası, 18.yy, Vahdî Efendi.