Kadınların serviks kanseri ve taraması ile ilgili sağlık inançlarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışma, kadınların serviks kanseri ve taraması hakkındaki tutum ve davranışları ile ilgili sağlık inançlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu prospektif çalışmaya Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Ocak – Mart 2019 tarihleri arasında başvuran ve çalışma kriterlerine uyan 360 kadın dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında 'Bilgi Formu' ve 'Rahim Ağzı Kanseri ve Pap smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS v.22 paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Independent Samples t test, Mann-Whitney U, One-Way ANOVA ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmadaki katılımcıların yaş ortalaması 42,54 ± 10,13 (min:20-maks:65)' tür. Katılımcıların %37,2'si daha önce hiç Pap smear testi yaptırmamış, %35,1'i ihtiyaç duymadığı/şikayeti olmadığı için testi yaptırmadığını belirtmiştir. Ailesinde/çevresinde serviks kanseri olan katılımcıların olmayanlara kıyasla Pap smear yaptırma oranları yüksek bulunmuştur. Katılımcıların medeni durumu, sosyal güvence durumu, Pap smear testini yaptırma nedenleri ile alt ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Katılımcıların Pap smear yarar/motivasyon, Pap smear engeller ve Rahim ağzı kanseri sağlık motivasyonu alt boyut puan ortalaması ile yaş grupları, meslek grupları, serviks kanseri ve Pap smear testini bilme durumları ve Pap smear yaptırma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların Pap smear yarar/motivasyon ve Pap smear engeller alt boyut puan ortalaması ile eğitim düzeyi, ikamet yerleri ve Pap smear testini yaptırmama nedeni arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Çalışmadaki katılımcıların serviks kanseri ve taraması hakkında bilgi düzeyi arttıkça olumlu sağlık davranışlarına yönelimlerinin de artış gösterdiği görülmüştür. Bu nedenle eğitim programlarının düzenlenmesi ve yaygınlaştırılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlık inanç modeli, serviks kanseri, pap smear testi