Kalp kapak ameliyatı uygulanan hastalarda bireysel danışmanlığın antikoagülan tedaviye uyum, öz-etkililik düzeyi ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı kalp kapak ameliyatı uygulanan hastalarda bireysel danışmanlığın antikoagülan tedaviye uyum, öz-etkililik düzeyi ve yaşam kalitesine etkisini incelemekti. Araştırma iki aşamalı bir çalışma olup, birinci aşama niteliksel; ikinci aşama yarı deneysel tipteydir. Birinci aşamada kalp kapak ameliyatı yapılan ve taburculuk sonrası en az üç ay geçen 12 hasta araştırma örneklemini oluşturmuştur. Hastalar ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Hasta ifadeleri içerik analizi yapılarak temalara ayrılmıştır. İkinci aşamada ise kalp kapak ameliyatı planlanan ve mekanik kapak protezi takılan 60 hasta (kontrol grubu n=30; girişim grubu n=30) örneklemi oluşturmuştur. Veriler, taburculuktan önce ve ameliyattan üç ay sonra Yaşam Kalitesi Ölçeği, Antikoagülan Tedaviye Uyum Ölçeği, Etkililik Beklenti Ölçeği ile toplanmıştır. Birinci aşamada yapılan içerik analizi sonucu dört ana tema belirlendi: zorluklar, kolaylaştırıcılar, bağımlılık ve yan etkiler. Uzun yıllardır varfarin kullanan hastalar sorunlar yaşamaktaydı ve varfarin kullanımı ile ilgili bilgi eksikliği mevcuttu. Araştırmanın ikinci aşamasında danışöanlık alma durumuna göre yaşam kalitesi puanları arasında fark yokken; etkililik beklenti ölçeği alt boyutlarında taburculuk öncesi ve ameliyat sonrası üçüncü ayda anlamlı fark saptandı (p<0.05). Danışmanlık alan girişim grubunun ameliyat sonrası üçüncü aydaki antikoagülan tedavi ölçeği puan ortalamaları anlamlı olarak yüksekti. Araştırmamızda kalp kapak protezi uygulanan hastaların ameliyat sonrası varfarin ile ilgili yaşadıkları deneyimler ortaya kondu. Hastaların ameliyat sonrası izlemlerinin öz-etkililik düzeylerini ve tedaviye uyumlarını yükselttiği görülmektedir. Bu nedenle hastalara özgü bireyselleştirilmiş eğitimler verilmesi, eğitimlerin tekrarlanması ve hasta özelliklerinin göz önüne alınarak içeriklerin farklılaştırılması önerilmektedir.