Karacaoğlan ve Dadaloğlu'nda sapmalar

Sapma" sözcüğü bir dil bilimi ya da şiir terimi olarak sözcüklerin ses, biçim, anlam özelliklerinde ve dilin söz dizimi niteliklerinde bilinçli olarak değişikliğe gitmeyi, ortak dilde bulunmayan yeni söz değerleri bulmayı ifade eder. Şairin dil üzerindeki tasarruf gücünü gösteren sapmalar, anlatımı etkili kılmanın yollarından biridir. Bu çalışma Karacaoğlan ve Dadaloğlu şiirlerinde görülen dil sapmalarını yani günümüz Türkiye Türkçesinden farklı olarak kullanılan ses, kelime, ifade, dilbilgisi, anlam düzeyinde değiştirme, bozma şeklinde tanımlayabileceğimiz farklıkları ortaya çıkarma amacıyla yapılmıştır. Bunun için Karacaoğlan'ın Bütün Şiirleri adlı kitap ve Dadaloğlu şiirleriyle ilgili en kapsamlı çalışma olan Prof. Dr. İsmail Görkem'in Yeni Bilgiler Işığında Dadaloğlu- Bütün Şiirleri adlı kitaplar ayrıntılı bir şekilde incelendi. Karacaoğlan ve Dadaloğlu'nu incelenirken (17. ve 19. Yüzyıllar) dilin o dönemdeki fonetik ve morfolojik özelliklerinin yanında yerel ağız özelliklerinin de kullanıldığı görülmektedir. Karacaoğlan ve Dadaloğlu şiirlerinde karşımıza çıkan dil sapmaları genellikle tarihsel farklılıklardan, yöresel ağız kullanımlarından ve şiirde ahengi sağlamak için yapılan değişik kullanımlardan kaynaklandığı belirlendi. Belirlenen bu durumlardan yola çıkarak Halk edebiyatının iki büyük ustasının günümüz Türkçesinden farklılıkları ortaya kondu.