Karaköy'de kentsel deneyimin keşfinde bir aracı olarak metaforlar

İstanbul'da değişmekte olan kentsel mekan, kentlilerin bu mekanı özgürce kullanıp, yaşamlarına zenginlik katabilecek etkileşimler kurmalarına engel olmaktadır. Bu süreçte kenti yeniden yaşamsal deneyimlerin bir parçası haline getirebilmek için, kenti daha üretici ilişkilerle yeniden keşfetmeye ihtiyaç vardır. Bu ilişkileri kurabilmek için düşünsel süreçleri zenginleştirebilecek; algı, bellek ve deneyim arasında yeni bağlar kurabilecek metaforlar bir aracı rolü üstlenebilirler. Bu bağlamda tezin amacı; metaforlar aracılığı ile kentsel deneyimi yeniden keşfetmek ve böylece kenti bireylerin anlam arayışlarının bir parçası haline getirmektir. Bu kapsamda çalışmanın mekansal ayağını oluşturan Karaköy, gerek mekansal ve toplumsal çeşitliliği, gerekse mekansal örgütlenmede geçmişten gelen izleri ile önemli bir potansiyel taşımaktadır. Bu kapsamda Karaköy'ün kentsel deneyiminin keşfine aracılık edecek metaforların neler olabileceği araştırılırken, sadece akademik bir literatür taraması değil aynı zamanda Karaköy'ün kentsel hafızadaki izlerini keşfedebilmek için edebiyat, şiir, görsel sanatlar, müzik gibi gündelik hayatın yansımalarını bulabileceğimiz alanlar da araştırmanın bir parçası olmuştur. Ardından mekanda yapılan yürüyüşler, gözlemler ve görüşmeler ile bu metaforların izleri görünür kılınmaya çalışılmıştır. Çalışma kapsamında Karaköy; "Geçit", "Eşik" ve "Sahne" metaforları üzerinden ele alınmıştır. Bu metaforik çerçeve içerisinde; Karaköy'ün modernleşme, seyir ve toplumsal olaylar ile ilişkisine değinilmiş, zengin bir kentsel mekan olarak Karaköy'ün zamansal, mekansal ve toplumsal çeşitliliği ele alınmış ve bu çeşitliliğin yarattığı zengin karşılaşma olasılıklarına ifade edilmiştir. Bu karşılaşmaların Karaköy'ün tarihsel geçmişinin izleri etrafında; geçici, kendiliğinden, ve var olan sınırları sorgulayıcı nitelikte olduğu vurgulanmıştır. Ardından Karaköy'ün toplumsal cinsiyet, iş gücü, emek ve alt kültür ile olan ilişkisi ele alınmış ve tüm bunların geçmişten gelen izleri ile bugün halen kentsel mekanda var olduğu ifade edilmiştir. Bu izlerinin keşfi için ise; mekanı deneyimlerken yürümenin ve bedensel deneyiminin önemine vurgu yapılmıştır. Sonuç olarak; metafor kavramı kentsel deneyimin keşfinde yaratıcı ilişkiler kurmak için önemli bir rol üstlenebilir ve bu sayede kentsel mekanları parçalanmış mekanlar ya da olgular olarak görmek yerine, bütüncül bir bakış açısı ile ele alınabilir. Bu kapsamda, yeni kentsel müdahalelerin yaratıcı ilişkilerin bir parçası ve insan yaşamını zenginleştirici nitelikte çevreler yaratması gerekir.