Kardiyovasküler cerrahi geçiren hastalarda uygulamaların ERAS protokolüne uygunluğunun ve hasta sonuçlarının değerlendirilmesi

Amaç: Kardiyovasküler cerrahi geçiren hastalarda uygulamaların ERAS prokolüne uygunluğunu belirlemek ve bu uygulamaların; hasta sonuçlarından ameliyat sonrası iyileşme, ağrı, uyku kalitesi, öz etkililik üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla uygulandı. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Eylül 2021 – Aralık 2021 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi kliniğinde ameliyat olan (n=100) hastalar dahil edildi. Araştırma verileri 'Hasta Bilgi Formu', 'Hasta İzlem Formu', 'ERAS Protokol Formu', 'Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi', 'Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi', 'Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği Kalp Cerrahisi Versiyonu' kullanılarak elde edildi. Demografik özelliklerle ölçek ortalama puanları arasındaki fark Kolmogorov simirnov normallik testi yapılarak normal dağılım gösteren verilerde student t testi, tek yönlü varyans analizi, normal dağılım göstermeyen verilerde ise Kruskall Wallis testi, Mann Whitney U testi kullanılarak değerlendirildi. Ölçekler arasındaki korelasyonu incelemede normal dağılıma göre pearson ve spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamasının %54'ünün 63 yaş üzerinde, %72'sinin erkek, %96'sının daha önce hastaneye yattığı, %89'unun daha önce ameliyat olduğu, %98'inin kronik hastalığının ve %90'ının devamlı kullandığı ilaç olduğu, %58'inin sigara kullandığı, %81'inin ise alkol kullanmadığı belirlendi. ERAS protokol formu ile ameliyat sonrası iyileşme indeksi arasında negatif yönde korelasyon olduğu bulundu. Hastaların ERAS protokol formu ile öz etkililik, Pittsburgh uyku kalitesi indeksi, ağrı skoru arasında anlamlı korelasyon olmadığı saptandı. Sonuç: Klinikte yapılan uygulamaların ERAS protokolüne uygun olma durumunun ameliyat sonrası iyileşmeyi etkilediği, öz etkililik, uyku kalitesi ve ağrıyı etkilemediği bulundu. Bu sonuçlar doğrultusunda uygulamaların ERAS protokolüne uygunluğu arttıkça ameliyat sonrası iyileşmenin kolaylaştığı söylenebilir. Kliniklerde ERAS protokolüne göre standardize bakımın verilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: ERAS protokolü, kardiyovasküler cerrahi, hemşirelik