Karşılıksız çek keşide etmenin hukuki ve cezai sorumluluğu

Türk Hukukunda, karşılıksız çek keşide edilmesi durumuna hukuki ve cezai sorumluluk yüklenmiştir. Hukuki koruma, hem müracaat boçlularına hem de bankaya sorumluluk getirilerek sağlanmaya çalışılmıştır. Türk Ticaret Kanunu madde 810 ile madde 783' e göre, çekin karşılıksız kalması durumunda, yasa koyucu hamile ve çek bedelini ödeyen keşideci dışındaki diğer müracaat borçlularına, çekten kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla kendisine sorumlu olanlara karşı müracaat hakkı (başvuru hakkı) tanımıştır. Müracaat hakkının kullanılamaması veya çekin tahsil edilmemesi durumda ise hamilin, kambiyo senedine özgü sebepsiz zenginleşme davası açmak, taraf olması durumunda temel ilişkiye dayanabilmek ve karşılığın devri olmak üzere yararlanabileceği üç tür hukuki koruma getirilmiştir. Bankalara da, çekin karşılıksız çıkması durumunda her bir çek yaprağı için kanunî garanti miktarını hamile ödeme yükümlülüğü getirilmiştir. Aynı zamanda çekin karşılığı olmasına rağmen karşılığın ödememesi veya çek hesabı açılırken özen yükümlülüğünü yerine getirilmemesi halinde de hukuki sorumlulukları doğacaktır. Cezai Koruma ise, 6728 Sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile yapılan değişiklik sonucu, karşılıksız çek keşide edilmesi durumunda, keşide eden bakımından öncelikle adli para cezası, ödenmediği takdirde hürriyeti bağlayıcı ceza yaptırımına bağlanmak sureti ile sağlanmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde, çek ve karşılıksız çek kavramı üzerinde durulacaktır. İkinci bölümde, karşılıksız çek keşide etme durumunda hukuki sorumluluğu, müracaat edenin hukuki sorumluluğu ve bankanın hukuki sorumluluğu başlıkları altında anlatılacaktır. Son bölümde ise, karşılıksız çek keşide etmenin cezai sorumluluğundan öncelikle yasa değişikliklerinden bahsedilerek, akabinde mevcut yasal düzenlemeye değinilecektir.