Kayıtdışı ekonominin çevre kirliliğine etkisi: Türkiye örneği

Bu çalışma, Türkiye'deki kayıtdışı ekonominin çevre kirliliğini artırıp artırmadığını araştırmaktadır. 1991-2019 dönemini kapsayan ampirik analiz zaman serisi yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda ilk olarak ADF, PP ve ZA testi ile durağanlık sınaması yapılmış olup ardından ARDL sınır testi ile seriler arasındaki uzun dönemli ilişki incelenmiştir. Uzun dönemli ilişkinin varlığı kanıtlandığından, kısa ve uzun dönem katsayı tahminlerine geçilmiştir. Uzun dönem katsayı tahmin sonuçları kayıtdışı ekonominin çevre kirliliği üzerinde anlamlı etkilere (pozitif) sahip olduğunu göstermiştir. Hata düzeltme modeli ile hata düzeltme mekanizmasının çalıştığı da tespit edilmiştir. Kısacası Türkiye'de kayıtdışı ekonominin çevre kirliliğini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara dayanarak; kayıtdışı ekonominin boyutunu küçültmek amacıyla uygulanması gereken politikaların çevre kirliliğini de azaltmaya yönelik tedbirleri içermesi gerektiğini söylemek mümkündür. Kayıtdışı ekonominin boyutunu küçültmeye yönelik politikalar; bütçe açıkları, vergi gelirleri, istihdam vb. makroekonomik göstergeler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmanın yanı sıra çevre kirliliği üzerindeki tahrip edici etkisini de azaltacaktır.