Kentsel dönüşüm işleyişinin mekansal planlama, ulaşım ve toplum algısı kapsamında değerlendirilmesi;Pendik Taşlıbayır ve Batı burnu örneği

Son yıllarda kentler nüfusun artması, sosyal gelişimdeki yetersizlikler, doğal afetler, savaşlar, yer seçim hataları, eskime, köhneme gibi bir çok nedenden ötürü yenilenme, iyileştirme kısacası kentsel dönüşüme ihtiyaç duymaktadır. Ülkemizde özellikle doğal afetler sonrasında bunlara önlem alınabilmesi adına, bu dönüşümü teşvik edici yasal mevzuat oluşturularak dönüşüme altlık hazırlanmaya çalışılmaktadır. Ancak kentlerin sorunlu alanlarının yenilenmesinde, uygun arazi kullanımı ve entegre ulaşımın planlaması faktörlerinin dönüşümle beraber gelen bu yenilenme hareketine ne derece uygun ve paralel planlandığı değerlendirildiğinde bazı yetersizlikler ve problemler görülmektedir. Bu problemler de önlenmediği ve dikkate alınmadığı takdirde, gelecek yıllara sürdürülebilir kaliteli yaşanabilir kentler bırakmaktan yoksunluğu beraberinde getirmektedir. Ulaştırma ağının genişleyip ve ulaşım hizmetlerinin çoğalması ile kentsel gelişmenin çok hızlı bir şekilde arttığı açıktır. Ulaşım ve arazi kullanım birbirlerinden ayrılmaz ikililerdir ve birbirlerini hem tetiklemekte, hem tamamlamaktadırlar. Dolayısı ile başarılı bir kentsel dönüşüm ve yenilenme ile yapılan planlarda ulaşım ve arazi kullanım ilişkisi birlikte ele alınması gerekmektedir. Bununla birlikte bireylerin algı ve düşünceleri de büyük önem taşımaktadır. Sahip oldukları yapıların yenilenmesi ve ikamet ettikleri bölgelerin geçireceği önemli değişime karşı, idari süreç, ekonomik değerleme ve kentsel planlama açısından bilgi ve beklentilerinin de irdelenmesi gerekecektir. Bu tez kapsamında kentsel dönüşüm kavramı özellikle 6306 sayılı yasa kapsamında irdelenirken, yeniden yapılanma sürecinde olan bu bölgelerde arazi kullanım planlaması ve ulaşım faktörünün ne şekilde ele alınması gerektiği ve başarılı ve etkili bir kentsel dönüşüm için olması gereken birleşenler ele alınmıştır. Literatür araştırmasının ardından İstanbul'un Pendik ilçesi Taşlıbayır ve Batı Burnu riskli alanları özelinde ulaşım, arazi kullanımı, mekansal planlar ele alınarak, yapılan anket çalışmaları ile toplumsal algı ve halkın katılımı ortaya konulmuştur. Yapılan değerlendirme ile de dönüşümün bir fırsata çevrilerek halkında katılımının sağlanması ile bölgenin ihtiyaçlarına göre mevcut potansiyelleri fırsatlara çevrilerek sürdürülebilir bir ulaşım planlamasının nasıl sağlanacağı hakkında önerilerde bulunulmuştur.