Kentsel dönüşümün toplumsal hafızaya etkisi (Malatya örneği)

Bu çalışmada, kentsel dönüşümün toplumsal hafızada ne gibi değişimler meydana getirdiği Malatya ili örneği üzerinden araştırılmıştır. Yoğun şekilde gerçekleşen kentleşme süreçleriyle birlikte ortaya çıkan gecekondulaşma olgusu, kendine özgü bir kültürel ve toplumsal hayatı da beraberinde getirmiştir. Toplumsal bir çevre olarak gecekondulaşma, bireylerin alışkanlıklarını, tutumlarını ve değerlerini belirlediği gibi onların kimlik yapılarının şekillenmesine de tesir etmiştir. Gecekondu bölgelerinde göç ile gelen ve uzun yıllar boyunca buralarda yaşayan bireylerin bulundukları mekâna bir aidiyetlerinin oluşması söz konusudur. Kentin farklı alanlarında olduğu gibi gece kondu bölgelerinde de gerçekleşen gerek zorunlu ve gerekse isteğe bağlı mekânsal değişimler, insanların kimliğinde ve hafızasında önemli etkiler meydana getirmektedir. Kentsel dönüşüm süreçlerinde insanın bireysel ve toplumsal değişimlerini tespit etmek üzere Malatya ilinde gerçekleştirdiğimiz bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılardan veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmanın uygulamalı alanı olarak kentsel dönüşüm kapsamının genişliği de düşünüldüğünde TOKİ tarafından düzenlenen alanlar seçilmiştir. Malatya ilinde toplu konut projesine giren alanlardan; Beydağ Mahallesi, Yamaç Mahallesi, Fırat Mahallesi ve Yavuz Selim Mahallerinde araştırma uygulanmıştır. Bu alanlardaki dönüşümlerle birlikte bireylerin davranış kalıplarında ve zihin dünyalarında ne gibi değişmeler yaşandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda kentsel dönüşümle birlikte, toplumsal hafıza başta olmak üzere, sosyal ilişkilerde, değerlerde, kimlikte ve aidiyet duygularında önemli değişmelerin yaşandığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kent, Kentlileşme, Kentsel Dönüşüm, Toplumsal Hafıza