Klinik laboratuvarlarda çalışanların hasta güvenliği uygulamalarına yaklaşımı

Giriş ve Amaç: Hastadan numune alınmasından sonuçların bildirilmesi ve yorumlanmasına kadar geçen süreç doğru tanımlanmazsa oluşabilecek hatalar hastanın tanı ve tedavisini olumsuz etkileyecek ve hastanın iyileşme sürecini uzatarak hasta güvenliğini tehlikeye sokacaktır. Bu araştırma klinik laboratuvar çalışanlarının hasta güvenliği uygulamalarını değerlendirmek, farklı meslek grupları arasındaki değişkenliği tanımlamak amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte hazırlanan araştırma 15 Haziran-15 Ağustos 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini bir üniversite klinik laboratuvarlarında çalışan 130 personel oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında katılımcıların demografik bilgilerini içeren altı sorudan oluşan anket, hasta güvenliği yaklaşımlarını içeren 48 sorudan oluşan 5' li Likert Tipi ölçek kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin gruplar arası ya da gruplar içinde anlamlı farklılık olup olmadığını test etmek için Mann Whitney U-testi ve Kruskal Wallis H-testi, ikili grupların ölçümü için Mann Whitney U-testi kullanılmıştır. Sorular arasındaki ilişkinin derecesi ve yönü için ise Spearman testi uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %34,6'sının 40-49 yaş arasında, %64,6'sının kadın, %48,5'inin tekniker/teknisyen olduğu, %77,7'sinin de hasta güvenliği ile ilgili eğitim, seminer vb. katıldığı saptanmıştır. Katılımcıların çalıştıkları laboratuvarlara göre "Bu Laboratuvarda İnsan Kaynağı Yeterlidir", "Reddedilen Numuneler Kayıt Altına Alınır ve Raporlanır", "Elle ve Otomatik Çalışılan Testler İçin Panik Değerler ve Panik Değer Bildirim Sürecine Yönelik Kurallara Uyulur", "Hasta ve Çalışan Güvenliği Açısından Prosedür ve Talimatlar Vardır ve Yeterlidir" ve "İşimi Yapmak İçin Gerekli Eğitimi Aldım" sorularına verdikleri cevaplar arasında istatistiksel olarak yüksek derecede anlamlı farklılıklar görülmüştür (p<0,001), (p=0,001), (p<0,001), (p=0,001), (p=0,001). Meslek değişkenlerine göre "Hasta Tanımlama Barkotu Olmayan, Ancak Etiketli Numunelerde Hata Olma Olasılığı Yüksektir" sorusuna verilen cevaplar arasında istatistiksel olarak yüksek derecede anlamlı farklılık görülmüştür (p=0,001). Sonuç: Hizmetlerin hasta güvenliği açısından güvenli bir şekilde sürdürülebilmesi için, klinik laboratuvarlarda çalışanların hasta güvenliği kültürünü benimsemeleri ve bütün iş süreçlerinde kullanmaları gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Hasta güvenliği; Klinik laboratuvar.