Koçlarda spermanın saklanabilirliği üzerine mitotempo ve serisinin etkisi

Serisin potansiyel antioksidan katkı maddesi olarak kullanılan ve suda çözünen bir proteindir. Mitotempo ROS'u süpürme oksidatif stres azaltma ve kryoprotektif özelliklere sahiptir. Bu çalışma, koç sperma sulandırıcısına in vitro olarak ilave edilen mitotempo ve serisinin farklı dozlarının spermanın kısa ve uzun süreli saklanabilirliği üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada klinik olarak sağlıklı, genital organ muayenesi sonucunda herhangi bir patolojik bulguya rastlanmayan 55-60 kg canlı ağırlığında, 2 yaşlarında 6 adet Akkaraman ırkı koç kullanıldı. Çalışmanın birinci aşamasında sperma 144 saate kadar 5 oC'de saklanarak her 24 saatte bir analizleri yapıldı. Birinci aşama analizleri sonucu kontrolden üstün iki deney grubu bir sonraki aşama için seçildi. İkinci aşamada ise sperma sıvı azot içerisinde saklandı ve çözdürme sonrası analizler yapıldı. Birinci aşamada mitotemponun 1 µM ve 5 µM dozlarının total motiliteyi iyileştirdiği, membran bütünlüğünü koruduğu, oksidatif stresi önlediği belirlenmiştir (p<0.01). İkinci aşamada, spermalar dondurulup çözdürüldükten sonra %3 gliserollü sulandırıcıya 1 µM mitotempo ilavesinin spermatozoon membran bütünlüğünü koruduğu, total motiliteyi arttırdığı, DNA hasarını ve oksidatif stresi önlediği, akrozomu hasarsız sperm oranını arttırdığı görülmüştür (p<0.05). Serisinin birinci aşamasında %1 ve %1.5 dozlarının total ve progresif motiliteyi arttırdığı, plazma membran bütünlüğünü koruduğu, anormal spermatozoon oranını düşürdüğü ve oksidatif stresi önlediği tespit edilmiştir (p<0.05). Uzun süreli saklamada %5 gliserollü %1 serisin içeren grupta total motiliteyi arttırdığı, membran bütünlüğünün korunduğu, DNA hasarının ve oksidatif stresin önlendiği belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak; koç spermasının kısa ve uzun süreli saklanmasında mitotempo ve serisinin belirlenen dozlarının in vitro olarak sperma sulandırıcısına katılmasının faydalı olacağı kanaatine varılmıştır.