Kolonoskopi öncesi hasta eğitimi ve kısa mesaj hatırlatmalarının bağırsak hazırlığı ve anksiyete düzeyine etkisi

Kolonoskopi öncesi hasta eğitimi ve teknolojik bilgilendirme yöntemlerinin klinik sonuçlar üzerindeki etkilerini değerlendirmek, modern sağlık hizmetlerinde giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu araştırma, kolonoskopi yapılacak bireylere uygulanan yüz yüze eğitim ile kısa mesaj hatırlatmalarının bağırsak hazırlık düzeyi, anksiyete düzeyi ve yaşam bulguları üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yürütüldü. Araştırmanın örneklemini Amasya Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi endoskopi ünitesinde kolonoskopi işlemi uygulanacak olan ve dahil edilme kriterlerine uyan 84 birey oluşturdu. Eğitim grubundaki bireylere hastanenin standart kolonoskopi hazırlık prosedürüne ek olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Kolonoskopi Hasta Hazırlığı Rehberi" kullanılarak bire bir eğitim tekniği ile eğitim verildi. Kısa mesaj hatırlatmaları grubundaki bireylere işlemden üç gün öncesinden başlanılarak randevu bilgileri, beslenme, sıvı tüketimi, işlem öncesinde uygulanması gereken ilaçlara yönelik otomatik mesaj gönderme programı üzerinden düzenli olarak işlem gününe kadar hatırlatıcı kısa mesajlar gönderildi. Kontrol grubundaki bireylere ise hastanede uygulanan standart eğitim uygulandı. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği, Boston Bağırsak Hazırlık Ölçeği ve Vital Bulgular Formu kullanılarak toplandı. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 52,3 ± 10,1, %58,3'ü kadın, %63,1'i ilkokul mezunu ve %48,8'inde en az bir kronik hastalık bulunmaktadır. İşlem sonrası Boston Bağırsak Ölçeği puan ortalaması eğitim grubunda 7,71 ± 0,87, kısa mesaj hatırlatma grubunda 7,18 ± 1,14, kontrol grubunda ise 5,25 ± 1,31 olup; gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,05). İşlem öncesi Beck Anksiyete Ölçeği puanı eğitim grubunda 10,04 ± 3,19, kısa mesaj hatırlatma grubunda 12,43 ± 3,57 ve kontrol grubunda 17,11 ± 4,03 olarak ölçüldü. Eğitim ve kısa mesaj hatırlatma gruplarında anksiyete düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptandı (p<0,05). İşlem süresince ölçülen nabız, tansiyon ve oksijen satürasyonu değerlerinde gruplar arasında anlamlı fark olmadığı saptandı (p>0,05). Bu araştırmada, hem detaylı olarak yapılan yüz yüze eğitimin hem de kısa mesaj hatırlatmalarının kolonoskopi öncesi bireylerin anksiyete düzeylerini azaltmada ve bağırsak hazırlık kalitesini arttırmada etkili olduğu; vital bulgular üzerinde ise doğrudan anlamlı bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Bu bulgular, dijital teknolojilerin ve detaylandırılmış eğitimin klinik uygulamalarda kullanılmasının hasta hazırlığı açısından faydalı olabileceğini göstermektedir.