Kolorektal kanserlerin tanı ve takibinde tümör markırlarından CEA ve CA 19-9'un yeri

Amaç:Kolon kanserlerinin tanısında ve takibinde tümör markırları sıkça kullanılmaktadır. Ancak tümör markırlarının hastalıkların tanısındaki yerlerinin sınırlı olduğu kanaati yaygındır. Çalışmamızda bu durumun araştırılması amaçlanmıştır.YöntemBu retrospektif çalışmada Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji polikliniğine 2005-2010 tarihleri arasında başvuran ve kolonoskopi ve biyopsi sonucu ile kolon kanseri tanısı almış 67 hasta alındı. Kontrol grubu olarak aynı polikliniğe başvuran ve kolonoskopisi normal olup Roma III tanı kriterlerine göre İBS tanısı almış 100 hasta alındı.Her iki gruptaki hastalar yaş, cinsiyet, ailede kolon ca ve mide ca öyküsü, sigara ve alkol alımı, CEA ve Ca-19-9 değerleri açısından karşılaştırıldı. Ayrıca kolon ca grubundaki hastalarda tanı anı, postop 1. ay ile 1. yıl sonundaki CEA ve Ca-19-9 değerlerine de bakıldı.BulgularÇalışma grubunda yaş ortalaması 60 (39-82) idi. Hastaların 30' u (%44.77) kadın,37' si (%55.33) ise erkekti. Kontrol grubunda yaş ortalaması 50 (31-70) olup vakaların 49' u (%49) kadın, 51' i (51) erkekti.Tanı anında kolon kanserli hastaların %31.3' ünde CEA, %14.9' unda ise Ca- 19-9 değerleri yüksek saptandı.Kontrol grubunda ise vakaların %4' ünde CEA, %4' ünde ise Ca-19-9 değerleri yüksek saptandı. Hasta grubunda anlamlı bir CEA yüksekliği saptandı (p < 0.05). Ca- 19-9 yüksekliği açısından ise iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p > 0.05). Ancak Kolon kanserli grupta CEA' sı yüksek olan hastaların tümünde CEA yüksekliği normal değerin 3 katından fazla iken, kontrol grubunda CEA değeri yüksek olanların tamamında 2 katın altındaydı.Dukes Sınıflandırmasına göre Evre A' daki kolon kanserli hastaların %22' sinde, Evre D' de ise %57.1' inde CEA değerleri yüksek bulunda. Ayrıca Evre A' daki kolon kanserlilerinin %2.77' inde Ca-19-9 yüksekliği saptanırken bu oran Evre D' de %42 bulundu.Tanı anı ile postop 1.yıl arasındaki CEA ve Ca-19-9 yüksekliği açısından anlamlı fark saptandı (p < 0.05).SonuçKolon kanserlilerin önemli bir kısmında tanı anında CEA değerleri yüksek bulunmaktadır. Ancak kolon kanserli olmayanlarda da hafif bir CEA yüksekliği olabildiğinden, bu yükseklik normalin 3 katından daha fazla olduğu zamanlar anlam kazanmaktadır. İleri evre kolon kanserlerinde ise (Evre D) hem CEA, hem de Ca-19-9 değerleri progresif olarak yükselmektedir. Bu nedenle tanı anında değeri sınırlı olan tümör markırları, kolon kanserli hastaların özellikle evrelerini tayin etmede, progresyonu belirlemede ve nüksleri erken saptamada yararlıdır.