Koroner anjiyografi işlemi yapılan hastalara uygulanan müzik dinletisinin ve inhaler aromaterapinin ağrı şiddeti, kaygı ve korku düzeyine etkisi

Bu araştırma koroner anjiyografi işlemi yapılan hastalara uygulanan müzik dinletisinin ve inhaler aromaterapinin ağrı şiddetine, kaygı ve korku düzeyine etkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Araştırma, ön test son test kontrol gruplu randomize deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırma, Kasım 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi ve Fethi Sekin Şehir Hastanesi'nin Koroner Anjiyografi Ünitesi'ne koroner anjiyografi olmak için gelen, kriterleri karşılayan ve onam alınan 128 birey ile yürütüldü. İşlem öncesi bekleme salonunda müzik grubu hastalarına rast makamı klasik Türk müziği kulaklık ile 10 dk ve işlem sırasında da sürekli dinletildi. İnhalasyon aromaterapisi deney grubuna işlemden önce 5 dk boyunca lavanta yağı spanç üzerine üç damla damlatılarak ve işlem sırasında sürekli koklatıldı. Müzik dinletisi ve inhalasyon aromaterapi deney grubuna ise işlemden önce 10 dk müzik dinletisi ve 5 dk lavanta yağı inhaler aromaterapisi uygulanarak işlem sırasında sürekli uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ise herhangi bir girişimde bulunulmadı. Verilerin toplanmasında "Hasta Bilgi Formu", "Visual Analog Skala-Ağrı (VAS-P)", "Visual Analog Skala-Kaygı (VAS-A)", "Visual Analog Skala-Korku (VAS-F)", "Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) kullanıldı. Verilerin analiz edilmesinde; yüzdelik, ortalama ± standart sapma, medyan, Shapiro Wilk normallik testi, varyans analizi (ANOVA), kikare testi, Karışık düzen varyans analizi kullanıldı. Araştırmada, gruplar arasındaki farklar incelediğinde; işlem öncesi VAS-P, VAS-F, VAS-A ve DKÖ puan ortalamalarında anlamlı fark saptanmadı(p>0.05). İşlem sonrası müdahale grupları ve kontrol grubu arasındaVAS-P, VAS-F, VAS-A ve DKÖ puan ortalamalarında anlamlı bir farklılık saptandı (p<0.05). Sonuç olarak, müzik dinletisi ve inhaler aromaterapinin koroner anjiyografi yapılan hastalarda ağrı şiddeti, kaygı ve korku düzeyini azalttığı belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda, müzik dinletisi ve/veya inhaler aromaterapinin koroner anjiyografi işlemi esnasında kullanımının yaygınlaşması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağrı Şiddeti, Aromaterapi, Kaygı, Koroner Anjiyografi, Müzik,