Koroner arter hastalığı risk faktörlerinin önem sıralamasında cinsiyete göre farklılıklar

Amaç: Koroner anjiyografi ile koroner arter hastalığı (KAH) tanısı kesinleşmiş olgularda koroner risk faktörlerinin dağılımının araştırılması ve cinsiyet farkına göre önem sırasının belirlenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Araştırma; KAH tanısı ya da şüphesi ile 2009 Şubat-Mayıs ayları arasında DEÜTFH'nde koroner anjiyografisi yapılıp KAH olduğu saptanan 444 hasta (326 erkek, 118 kadın) ile yapılmıştır. KAH'nın oluşumunda birçok risk faktörü vardır; ancak çalışmada cinsiyet, yaş, sigara, diyabet, hiperlipidemi, hipertansiyon, obezite, aile öyküsü, sosyoekonomik durum, depresyon, anksiyete ve fiziksel inaktivite sorgulanmıştır. Uygulanan anket, Sürekli Kaygı Ölçeği, K.U.N.G. (M.I.N.I.) ölçeği (Kısa-Uluslararası Nöropsikiyatrik Görüşme, Klinisyen Değerlendirmesi (uyarlama 5.0)), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (kısa form) ile hastaların risk durumları değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 15.0 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistik analiz olarak; tanımlayıcı analizler, ki kare testi ve göreli entropi kullanılmıştır.Bulgular: Kanıtlanmış risk faktörlerinin sıralamasında erkekte birinci sırayı yaş (%92,9), ikinci sırayı fiziksel inaktivite (%60,1), üçüncü sırayı hipertansiyon (%58,9) kadında ise birbirine çok yakın olarak sırasıyla hipertansiyon (%87,3), yaş (%85,6) ve fiziksel inaktivite(%84,7) almıştır. KAH açısından birden fazla risk faktörünün bir arada bulunması durumunda kadın hastalarımız dört ve üzeri risk faktörü varlığında erkek hastalarımızın önüne geçmiştir. Ayrıca kanıtlanmış ve olası risk faktörleri bir arada değerlendirildiğinde de iki cinsiyet arasında sıralamanın farklı olduğu görülmüştür.Sonuç: KAH her iki cinsiyet için de risk faktörleri açısından multifaktöriyel bir hastalıktır. Kadın ve erkekteki risk faktörü sıralamaları belli farklılıklar içermektedir. KAH ve buna bağlı ölümlerin engellenmesinde gerek bireysel bakımın gerekse ulusal programların bu farklılıkların gözönüne alınarak yapılması önemli bir katkı sağlayacaktır. Ayrıca kanıtlanmış risk faktörlerinin yanısıra halen kanıtlanmamış ancak olası KAH risk faktörlerinin de kanıtlanır hale getirilmesi için yeni araştırmalar geliştirilmesi önem arzetmektedir.Anahtar kelimeler: Koroner Arter Hastalığı, risk faktörleri, kadın, erkek