Kronik hepatit b virüs (HBV) hastalarında hepatit d virüs (HDV) genotiplendirilmesi ve filogenetik analizi

Hepatit delta virüsü (HDV), hepatit B virüsü (HBV) ile enfekte hastalarda karaciğerle ilişkili mortalitelerin önemli bir sebebidir. HDV'nin genotiplerinin belirlenmesi HBV ile ilişkili karaciğer hastalıklarının patogenezinin daha iyi anlaşılmasında önemlidir. Bu tezin amacı HBV ile kronik olarak enfekte hastalarda HDV'un genotip veya genotiplerinin belirlenmesidir. Bu amaçla, bu çalışmaya HBV ile kronik olarak enfekte 113 hasta dahil edilmiştir. Hastalığın klinik gidişatının incelenmesi amacıyla, bu hastaların serumlarında HDV RNA, HBsAg, HBV DNA miktarları ve biyokimyasal parametreler belirlenmiştir. HDV'nin genotipilendirmesi için, öncelikle, hasta serumlarından elde edilen RNA'lar kullanılarak cDNA çoğaltılması ve semi-nested polymerase chain reaction (PCR) gerçekleştirilmiştir. Genotiplendirme için, restiriksiyon enzim analizine ek olarak, semi-nested PCR ürünlerinde 11'i jel purifikasyon kiti kullanılarak elde edilmiş, bu gen ürünleri öncü ve ters primerler ile çift yönlü olarak sekanslatılmıştır. Sekanslama işleminden sonra, elde edilen gen dizilimleri ClustalW programı kullanılarak sıralandırılmıştır ve gen bankasında elde edilen HDV'un dizilimleri ile kıyaslanmıştır. Daha sonra, bu dizilimlerin filogenetik ağacı PHYLIP bilgisayar programı ile komşu-birlikteliği metoduna göre tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, daha yüksek miktarlarda HDV RNA'ya sahip hastalarda HBV ve alanine aminotransferase (ALT)'ın önemli derecede daha düşük miktarda bulundukları tespit edilmiştir. Aynı hastalarda, aspartate transaminase (AST) ve gamma glutamyl transpeptidase (GGT)'ın ise önemli derecede daha yüksek miktarda bulundukları belirlenmiştir. HDV RNA miktarı ile yaş ve erkek cinsiyet arasında ters orantı tespit edilmiştir. Sekansların sıralama işleminde, 11 klinik örneğe ait genetik dizilimlerin birbirleri ile % 95-98 oranında benzer oldukları tespit edilmiştir. Bu dizilimlerin filogenetik analizi neticesinde tüm örneklerin HDV'nin genotip I grubunda olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, HBV ile enfekte kronik hastalarda HDV ile ilişkili karaciğer hastalıklarının patogenezinin ve klinik gidişatının daha iyi anlaşılması için serolojik ve moleküler metotların birlikte değerlendirilmesi gerekliliğini önermekteyiz.Anahtar kelimeler: Hepatit delta virüsü, hepatit B virüsü, genotiplendirme, restriksiyon enzim analizi, filogenik analiz.