Kıta sahanlığı, hukukî rejimi ve Ege sorunu

Doğal kaynakların gün geçtikçe öneminin artması Devletleri deniz alanları üzerinde daha fazla hak sahibi olmaya yöneltmiştir. Bu çalışmanın amacı, kıta sahanlığı kavramını ve hukukî rejimini açıklamaktır. Çalışmada ayrıca, Türkiye ve Yunanistan ilişkilerinde önemli bir yeri bulunan Ege Denizi Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığı incelenmiştir. İlgili amaçlara ulaşmak için ilk olarak kıyı devletinin kara ülkesinin deniz altında devam eden doğal uzantısı olan kıta sahanlığı kavramının hukukî bir kavram olarak Truman Bildirisi ile ortaya çıkışı ve 1958 tarihli Cenevre Kıta Sahanlığı Sözleşmesi ve 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi hükümleri ile düzenlenişi incelenmiştir. Daha sonra kıyı Devletine ait kıta sahanlığı üzerindeki doğal kaynakların araştırılması ve işletilmesi hakkı ve kıyı devletinin, deniz altı kabloları ve boru hattı döşenmesi, suni ada ve tesislerin işletilmesi ve kıta sahanlığı üzerinde bilimsel araştırma sürecindeki yetkileri belirtilmiştir.Uluslararası Adalet Divanı ve Hakemlik Mahkemeleri önüne gelen uyuşmazlıkların büyük bir çoğunluğu kıta sahanlığının sınırlandırılması davalarıdır. Sınırlandırma konusundaki uluslararası yargı kuruluşlarının görüşlerinin belirlenmesi için konu ile ilgili toplam onbeş dava üzerinde inceleme yapılmıştır. Son bölümde ise Türkiye'nin çevresindeki denizlerde münhasır ekonomik bölge ve kıta sahanlığı uygulamaları genel olarak açıklandıktan sonra Türkiye ile Yunanistan arasındaki kıta sahanlığı uyuşmazlığının nedenleri ve bu konudaki Türkiye Yunanistan ilişkilerinin gelişimi üzerinde durulmuştur. Mahkeme kararları ışığında belirlenen ilgili şartların, Ege Denizinde uygulaması yapıldıktan sonra alternatif çözüm önerisi olarak sunulan ortak kalkınma rejimi konusundaki devlet uygulamaları incelenmiştir.