Kültür endüstrisi kapsamında bireysel özgürlük miti ve Kaybedenler Kulübü

Dilsel ve görsel bir tekniğe sahip olan sinema, bir "kitle iletişim aracı" olarak ortaya çıktığı ilk günden itibaren toplumları ve dolayısıyla toplum içerisinde yaşayan bireyleri ilgilendiren, etkileyen bir olgu ve teknolojidir. Bu anlamda söylenebilir ki; sinema istenildiği takdirde, "egemen olanlar" yani iktidar tarafından toplumda yaşayan bireylere yönelik, bir "dil ve söylem" aracı olarak kullanılabilir. Bireyler içerisinde yaşadıkları toplumlarda bazı değer yargılar ve ideolojilerle hareket etmektedir. Bu değer/yargıların ve ideolojilerin belirlenebilmesi ve toplum içerisinde "tek boyutlu" bir yapı oluşturularak "hegemonya" kurulabilmesi adına, "sinema" egemen/iktidarın kullanabilecek olduğu en etkili tekniklerdendir. Kitle iletişim araçları (medya ve sinema) üzerinden bireylerin, bilinç dışlarına yönelik "dil ve söylem" kullanılıp amaçlanan "ideoloji"nin alttan alta ima edilerek yaygınlaştırılması, 21. yy.'da sıklıkla kullanılan en etkili yaygınlaştırma yöntemidir. Bu sayede toplumlarda tüketilen kültür artık aşağıdan değil tepeden inme, egemen/iktidarın istediği yönde kültür endüstrisi biçiminde bir yapılanmayla, bireylerin bilinç ve bilinç dışlarına yönelik üretilir, sunulur ve tükettirilir. Bu çalışmada, kitle iletişim araçları (medya ve sinema) kullanılarak egemen/iktidarın amaçladığı "ideoloji" hegemonyasının, "tek boyutlu" bir yapı biçiminde nasıl kurulduğunun elde edilebilmesi için, "örneklem olarak" Kaybedenler Kulübü adlı film belirlenmiştir. Çalışma sosyal bir konuda araştırma gerçekleştirme amacı ve iddiasında olduğu için, araştırmaya dair yöntem tekniği olaraksa Teun Van Dijk'ın "biz-onlar" karşıtlığına dayanan eleştirel söylem analiz yöntemi tercih edilmiştir. Bu tercihin gerçekleştirilmesindeki neden, medya içeriklerinin "eleştirel paradigmaya" yönelik araştırılabilmesi adına, eleştirel söylem analizinin avantajlarını kullanabilmektir. Bu doğrultuda Kaybedenler Kulübü'ne yönelik eleştirel söylem analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen çalışmaya yönelik kültür endüstrisi ve bireysel özgürlük kavramları başta olmak üzere pek çok kavram ve kuramın elde edilebilmesi için, birinci bölümde "Eleştirel Teori" üyelerinin düşüncelerine yer verilerek elde edilen veriler değerlendirilip, çalışmanın mevcut varsayımlarının geçerliliği ikinci bölüm başta olmak üzere tüm çalışmada tartışılmış ve test edilmiştir. Bu kapsamda konuyla ilgili çalışmaya yönelik kitap, tez, makale vb. bilimsel geçerliliği tartışılmayacak kaynaklardan yararlanılmıştır. Son olarak çalışmanın her iki bölümünden ortaya çıkan neticenin değerlendirilmesiyse sonuç bölümünde yorumlanmıştır. Kaybedenler Kulübü'ne yönelik gerçekleştirilen eleştirel söylem analiziyle birlikte amaç, kitle iletişim araçlarının (medya ve sinema) istenildiği takdirde kültür endüstrisini eleştirirken dahi, ideolojiyi yeniden üretebilmek için kullanılan güçlü bir "söylem" tekniği olduğunu gösterebilmektir. "Kültür endüstrisi" çalışmakta olan "Eleştirel Teori"ye katkı sağlanmaya çalışılarak, Türkiye bağlamında kültür endüstrisine yönelik yapılacak olan çalışmalara yol gösterme amacı ve yararı güdülmüştür.