Kur'an'a göre komşuluk ilişkileri (Nisâ sûresi 36. âyet bağlamında sosyo-psikolojik bir yaklaşım)

Nisâ Sûresi 36'da tavsiye edilen komşuluk ilişkilerinin dînî ve sosyo-psikolojik boyutlarının interdisipliner bir metotla ele alınması araştırmamızın ana konusunu oluşturmaktadır. Bu araştırmanın temel kavramları, komşu ve ihsan olup "Kur'ân'a göre komşuluk ilişkilerinde ihsanla muamelenin komşuluk ilişkilerine sosyo-psikolojik etkileri nelerdir?" sorusu ise ana problemi ifade etmektedir. Çalışmamızın amacı, Kur'ân'ın anahtar kavramı olan ihsan ekseninde aileden sonra toplumsal yapıda çok önemli bir basamağı oluşturan komşuluk ilişkilerinin yapılandırılmasına katkı sağlamaktır. Elde edinilen bulgulara göre sanayileşme, kentleşme, dünyevileşme, göç, modernizm, hızla gelişen ve değişen teknolojiler, toplumsal ve kültürel değişim gibi birçok olgu komşuluk ilişkilerini olumsuz etkileyerek komşular arası ilişkileri zayıflatmış, psikolojik buhranlar ve sosyo-psikolojik sorunlar doğmasına neden olmuştur. Binaenaleyh aile, akrabalık, komşuluk gibi ilişkilerde yaşanan sorunları günümüz şartlarında tek bir disiplinle ele alıp çözmek imkânsızdır. Araştırmamızda komşu/luk ve ihsan kavramlarının lügat anlamları önce Arapça sözlüklerden faydalanılarak tespit edildi. Akabinde ise Kur'ân, tefsir ve hadîs gibi İslâm dininin temel kaynaklarına, alan yazınında yapılmış çalışmalara, basılı eserlere, web kaynaklarına erişildi. Ayrıca sosyoloji ve psikoloji disiplinlerinin komşuluk ilişkilerine dair çalışmalarından, basılı ve web kaynaklarından istifade edilerek komşuluk ilişkilerinde ihsan bilinci, interdisipliner bir metotla tefsir edildi. Netice olarak; ideal toplum, kaliteli yaşam ve huzur veren komşuluk ilişkilerinin tesis edilmesi, hayatın her alanına taalluk eden ihsan bilincinin ihya edilmesiyle mümkün olduğu kanısına varıldı.