Kur'ân'ın tarihselliği tartışması -Haksöz dergisi örneği-

Tezimizde Haksöz dergisinin 1991/Nisan-2022/Nisan tarihleri arasında yayınlanmış olan Kur'ân'ın tarihselliği ve Kur'ân kıssalarının gerçekliği meselesiyle ilgili yazıları ele alınmıştır. Bu amaçla tarihsellik konusunda yazılmış eserleri inceleyerek bu konunun anlam sahası belirlenmiştir. Arkasından da dergide yayınlanmış olan değerlendirmelere ve eleştirilere yer verilmiştir. Çalışmamızın merkezinde olan Haksöz dergisinin Kur'ân âyetleri ve konularıyla ilişkili olan sayılarından yararlanılmıştır. Derginin otuz yıla aşkın serüveni göz önüne alınacak olursa Kur'ân çalışmalarının tamamını incelemenin zorluk derecesi tahmin edilebilir. Dergide birçok Kur'ân çalışması bulunmakla birlikte güncel olaylara tekabül etmesinden dolayı konumuzu çağdaş Kur'ân yorumlarına konu olan Kur'ân'a tarihselci yaklaşım ile sınırlandırılmıştır. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, İslâmî dergicilikte önemli bir konuma sahip olan Haksöz dergisinin ortaya çıkışı ve genel özeliklerinden bahsedilmektedir. Ayrıca, Haksöz dergisinin Kur'ân anlama usûlü ve tefsir üslûbuna da yer verilecektir. İkinci bölümde ise tarihsellik ve ilgili kavramların değerlendirmesi, Hz. Ömer'in uygulamalarının tarihselliği, bizatihi Hz. Muhammed'e hitap eden âyetlerin tarihselliği, kölelik uygulamasının tarihselliği ve kıssaların gerçekliği konusu Haksöz dergisi bağlamında incelenmektedir. Ayrıca Türkiye'de tarihselciliğin doğuşuna öncülük yapan fikir insanlarının görüşleri eleştirel bir tarzda ele alınacaktır. Bu yaklaşımın kökeninde var olan problemlere ve bu yaklaşıma yönelik yapılan eleştirilere Haksöz dergisi bağlamında değinilecektir.