L'influence de la guerre sur l'identité de l'homme dans « Ce Que le Jour Doit à la Nuit » de Yasmina Khadra

Modern dönem ve çağdaş dönem sanat akımlarına bakıldığında, gerek görsel gerek yazınsal sanatlarda sanatçılar tarafından işlenen en baskın konulardan biri "kimlik" olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu konunun önemi, birçok ülkeyi vuran ve hem iç dünyamızı hem bizi çevreleyen evreni olumsuz yönde etkileyen savaşların sonuçlarından, insanların bir ülkeden diğerine göç etmesinden ve zaman zaman toplu olarak insanlığı hedef alan salgın hastalıklardan gelmektedir. Tüm bu nedenler ve daha pek çoğu, bireyin kimliğini etkilemede açık bir role sahiptir. Kimlik söz konusu olduğunda savaşlardan çok baskın bir etken olarak bahsetmekteyiz, çünkü yaşanan ya da yaşanmakta olan tüm felaketler arasında bireyin üzerinde izlerini en güçlü şekilde bırakan olaylar daima tarihe damga vurmuş büyük savaşlardır. Savaşın bireyin üzerindeki etkilerini tarihsel, sosyal ya da psikolojik alanlarda olduğu kadar dönemin sanat yapıtlarında da dediğimiz gibi sıklıkla görmekteyiz. Dolayısıyla Cezayirli bir yazar olan ve Cezayir savaşından Fransa'ya kaçarak farklı alanlarda kimlik arayışına giren bireylerin anlatıldığı Yasmina Khadra'nın Günün Geceye Borcu adlı romanını incelemeyi uygun gördük. Çünkü Khadra'nın yapıtının Cezayir Kurtuluş Savaşı'nın insan kimliği üzerindeki etkisini ustalıkla ele alan yapıtlardan biri olarak yazınsal alanda yeri aldığı açıktır. Özellikle Cezayir Kurtuluş Savaşı'nın alt konularından olan sömürgecilik, özgürlük, savaş, göç, uyum, kimlik, aşk, din ve yoksulluk gibi birçok farklı konuya değinen yapıt, bireylerin savaş sırasında ve sonrasındaki hem içsel yolculuklarını hem de kendilerini çevreleyen dünyanın değişimiyle kimlik değişime ne denli baskın bir şekilde maruz kaldıklarını aktarmaktadır okura. Yasmına Khadra'nın « Günün Geceye Borcu » Adlı Yapıtında Savaşın Bireyin Kimliği Üzerine Etkileri" başlıklı çalışmamızı iki temel bölüme ayırarak yapıtı incelemeyi öngörmekteyiz; birincisi tarihsel gerçekliklere de değinerek yapıttaki yansımalarını ele aldığımız savaş konusu, ikincisi ise birinci bölümde değindiğimiz savaş ve savaşa ait tüm konuların etkileyerek değişime yol açtığı kimlik. Çalışmamızın sonunda ise bu iki konu arasındaki ilişkiye ayrıntılı bir şekilde değinmeyi amaçlamaktayız. Çalışmamızda ilerlerken cevap aradığımız ana sorunsalımızı ise şu şekilde ortaya koyduk: "Fransızlar ve Cezayirliler arasında uzlaşma mümkün müdür?" Bir başka deyişle, acı çeken ve çektiren taraf arasında ya da değişen bireyle onu değişmeye zorlayan birey arasında uzlaşma, birbirinden uzaklaşma ve yakınlaşma konuları çerçevesinde çalışmamızı ilerletmeyi öngörmekteyiz. Ele aldığımız yapıtın yazarı okuruna "öteki"ni tanıma iradesine sahipsek ve onunla birlikte yaşamak istiyorsak uzlaşmanın mümkün olduğuna dair bir mesaj göndermektedir. Bu uzlaşma, Cezayir ile Fransa arasındaki mevcut durum göz önüne alındığında hem politik, hem tarihsel hem de bireysel anlamda dikkat çekicidir. Aslında, savaşın gerçekten geçmişte kaldığını ve bireyin ötekini affetmek için algılarında ve yaşamında yeni bir sayfa açabileceğini ve bundan sonra hoşgörü, anlayış ve kabullenmeye dayalı yeni bir hayata başlayabileceğini görebilmekteyiz.