Lewy cisimcikli ve alzheimer demanslı Türk hastaların dilsel özelliklerinin karşılaştırılması

Demans, zihinsel ve entelektüel işlevlerde azalma sonucu bellek, dil ve konuşma, algılama, hesaplama, yargılama, soyut düşünme ve problem çözme gibi bilişsel fonksiyonlarda bozulma ile sonuçlanan bir sendromdur. En sık karşılaşılan demans türü olan Alzheimer demansında dil sorunları yoğun olarak görülmektedir. İkinci sıklıkta görülen demans türü olan Lewy Cisimcikli demans, klinik özellikleri bakımından Alzheimer demansına benzemekte ve bu iki demans türü sıklıkla karıştırılmaktadır. Bu tez çalışmasında, her iki demans türünün dilsel özellikleri karşılaştırılarak aralarındaki benzerlik ve/veya farklılıkların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmanın veri tabanı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda tedavi gören 20 Alzheimer demanslı, 20 Lewy Cisimcikli demans hastası ve kontrol grubu olarak demans sorunu olmayan 20 kişiden oluşmaktadır. Veri tabanını oluşturan deneklere genel dil değerlendirmesi yapmak amacıyla Ege Afazi Testi uygulanmıştır. Bunun ardından edimbilimsel değerlendirme için aynı denek grubuna bir Resim Dizisi gösterilmiş ve bu resimlerden bir öykü oluşturmaları istenmiştir. Deneklerin anlatımları kaydedilerek transkriptleri çıkarılmış ve Grice'ın İş Birliği İlkelerinden Nicelik ve Bağıntı İlkelerine göre değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, yapılan istatistiksel analizler ile değerlendirilerek yorumlanmıştır. Genel dil değerlendirmesi sonucu, Alzheimer ve Lewy Cisimcikli demanslı hastaların spontan konuşmada sorun yaşamadıkları ancak konuşmayı algılama, tekrarlama, isimlendirme, okuma ve yazma alanlarında benzer sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Edimbilimsel değerlendirme sonucu ise her iki grup demans hastalarının anlatımlarında gereğinden fazla dolaylı veya olması gerekenden eksik bilgi verdikleri saptanmıştır. Ayrıca Lewy Cisimcikli hastaların görsel halüsinasyonlar nedeniyle resimde var olmayan, uydurma anlatım sergiledikleri, Alzheimer demanslı hastaların ise bağıntısız, gereksiz anlatım biçimine sahip oldukları gözlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Alzheimer Demansı, Lewy Cisimcikli Demans, İş Birliği İlkesi, Nicelik ve Bağıntı İlkesi