Lise öğrencilerinin ingilizce ders başarılarını yordayan değişkenler: boylamsal bir analiz

Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin İngilizce dersleriyle ilgili öz-yeterlik inançlarının, algıladıkları araçsallığın, biliş-ötesi öğrenme stratejilerinin, bilgiye yönelik meraklarının, başarı amaçlarının ve tutumlarının, İngilizce ders başarıları üzerindeki olası etkilerinin bir öğretim yılı süresince incelenmesiydi. Araştırmada, boylamsal tarama yöntemi ile panel deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri bir öğretim yılının dört ayrı zaman kesitinde (güz dönemi başı, güz dönemi sonu, bahar dönemi başı ve bahar dönemi sonu) ve aynı öğrencilerden elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemi, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Zonguldak ilinin dört ilçesinde yer alan beş ayrı Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 1357 öğrenciden oluşmuştur. Öğrencilerin İngilizce derslerine yönelik tutumları, öz-yeterlik inançları, algıladıkları araçsallık, başarı amaçları, biliş-ötesi öğrenme stratejileri ve bilgiye yönelik merakları sırasıyla, "İngilizceye Yönelik Tutum Ölçeği", "Yabancı Dil Öz Yeterlik Ölçeği", "Algılanan Araçsallık Ölçeği", "2x2 Başarı Amaçları Ölçeği", "Biliş-ötesi Öğrenme Stratejileri Ölçeği" ve "Bilgiye Yönelik Merak Ölçeği" aracılığıyla belirlenmiştir. Öğrencilerin İngilizce ders başarıları ise 2015-2016 eğitim öğretim yılının güz dönemi ve bahar dönemi sonunda elde edilen not ortalamaları temel alınarak tanımlanmıştır. Veri analizleri SPSS 21 ve AMOS 21 istatistik yazılım programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, İngilizce derslerine yönelik tutumun ders başarısını, İngilizce ders başarısının da tutumu etkilediğini göstermiş ve İngilizceye yönelik tutum ile İngilizce ders başarısı arasında nedenselliğe dayalı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte bulgular, İngilizceye yönelik tutumun ders başarısı üzerinde, diğer değişkenlerin etkileriyle kıyaslandığında, güçlü bir etkisi olduğunu ve bu etkinin, diğer değişkenlerin ders başarısı üzerindeki etkilerini baskıladığını da göstermiştir. Önemli olarak, araştırmada, güz dönemi başındaki İngilizce derslerine yönelik tutumun bahar dönemi sonu ders başarısı üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı düzeyde ve olumsuz yönde olduğu, ancak güz dönemi sonu ders başarısı ile bahar dönemi başındaki tutum aracılığıyla sağlanan dolaylı etkisinin, anlamlı düzeyde ve olumlu yönde olduğu da saptanmıştır. Araştırmanın diğer önemli bir bulgusu ise, yüksek düzeyde bilgiye yönelik meraka ve algılanan araçsallığa sahip olmayla bazı başarı amaçlarını (performansa yaklaşma) ve biliş-ötesi öğrenme stratejilerini (örgütleme ve değerlendirme stratejileri) benimsemenin, İngilizce ders başarısına bağlı olduğudur. Öğrencilerin, öğretim yılı başındaki gerçekçi olmayan İngilizce yazma öz-yeterlik algılarının ders başarıları üzerindeki olumsuz etkisi araştırmanın bir diğer önemli bulgusudur. Araştırmada, İngilizce öğretimiyle gelecekte yapılabilecek araştırmalara ilişkin önerilerde tartışılmıştır