Lise son sınıf öğrencilerinin kendilerine ve başarıya yönelik bilişsel kurgularının sınav kaygısı açısından incelenmesi

Bu çalışma lise son sınıf öğrencilerinin kendilerine ve başarıya yönelik bilişsel kurgularını sınav kaygısı açısından ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Çalışma bir taraftan olgu düzeyinde inceleme gerektirdiğinden çoklu nicel vaka analizi karakteri, öte taraftan sınav kaygısı yüksek ve düşük olan iki öğrenci grubunu karşılaştırmayı amaçladığından betimleyici bir karakter modelindedir. Çalışmanın katılımcı grubunu Adana ilindeki, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet okulunda öğrenim gören 102 lise son sınıf (12) öğrencisine uygulanan Sınav Kaygısı Ölçeği sonucunda, sınav kaygısı yüksek 15, düşük 15olmak üzere toplam 30 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Sınav Kaygısı Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Repertuar Ağı Formu kullanılmıştır. Katılımcılardan elde edilen verilerin analizi için bilgisayar tabanlı analiz programlarından yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen ilk bulguya göre; sınav kaygısı yüksek öğrencilerin öz değerleri, sınav kaygısı düşük öğrencilere göre daha düşüktür. İkinci olarak sınav kaygısı yüksek öğrenciler, bir öğrenci olarak kendilerini olumsuz; sınav kaygısı düşük öğrenciler ise olumlu algılamaktadır. Üçüncü bulgu, sınav kaygısı yüksek öğrencilerin bir öğrenci olarak kendilerini başarı ve akademik motivasyonu yüksek öğrenciye uzak, sınav kaygısı yüksek öğrenciye yakın; sınav kaygısı düşük öğrencilerin ise bir öğrenci olarak kendilerini, başarısı ve akademik motivasyonu yüksek bir öğrenciye yakın, sınav kaygısı yüksek bir öğrenciye uzak konumlandırdıklarını göstermektedir. Dördüncü olarak sınav kaygısı yüksek öğrencilerin bir öğrenci olarak öz algıları ile diğerlerinin gözünden kendilerine ilişkin algıları; sınav kaygısı düşük öğrencilere göre daha uyumsuzdur. Bu çalışma sonucunda elde edilen beşinci ve son bulgu sınav kaygısı yüksek öğrencilerin bilişsel karmaşıklık düzeylerinin, sınav kaygısı düşük öğrencilere göre daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak diyebiliriz ki, sınav kaygısı yüksek öğrencilerin bir öğrenci olarak benlik tasarımları, sınav kaygısı düşük öğrencilere göre negatiflik (olumsuz) göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Kaygı, sınav kaygısı, bilişsel kurgu, benlik saygısı, repertuar ağı tekniği