Madde bağımlılarında bilişsel davranışçı temelli grup danışmanlığının madde kullanımına ilişkin inanç ve dürtüselliğe etkisi

Amaç: Bu araştırma, madde bağımlılarında bilişsel davranışçı temelli grup danışmanlığının madde kullanımına ilişkin inanç ve dürtüselliğe etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal Metot: Bu araştırma öntest-sontest kontrol gruplu gerçek deneme modelinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Turgut Özal Tıp Merkezi Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma, Tedavi ve Eğitim Merkezi (AMATEM) ve Gaziantep 25 Aralık Devlet Hastanesi Ahmet Şireci AMATEM biriminde tedavi gören yetişkin hastalar oluşturmuştur. Araştırma Eylül 2018 ve Nisan 2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini ise; yapılan güç analizi ile çift yönlü önem düzeyinde 0.6 büyüklüğünde %5 yanılgı düzeyi ile belirlenen %95 güven aralığında, evreni % 95 temsil gücüyle tespit edilen ve randomize örnekleme yöntemiyle seçilen 51 deney, 63 kontrol grubundan olmak üzere 114 hasta oluşturmuştur. Verilerin elde edilmesinde Kişisel Bilgi Formu, Madde Kullanımına Yönelik İnanç Ölçeği ve Barratt Dürtüsellik Ölçeği kullanılmıştır. Deney grubundaki hastalara araştırmacı tarafından Turgut Özal Tıp Merkezi AMATEM biriminde 8 oturumluk grup danışmanlığı programı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzdelik, ortalama, standart sapma, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın deney grubunu oluşturan katılımcıların %78.4'ü 18-35 yaş aralığında olup %92.2'si erkektir. Kontrol grubu katılımcılarının ise %71.4'ü 18-35 yaş aralığında olup %96.8'i erkektir. Deney grubundaki hastalara uygulanan grup danışmanlığı sonrası; Madde Kullanımına Yönelik İnanç Ölçeği son test toplam puan ortalaması 31.76±13.15, kontrol grubundaki hastalarda 56.38±25.16 tespit edilmiştir. Madde Kullanımına Yönelik İnanç Ölçeği son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p˂0.05). Barratt Dürtüsellik Ölçeği son test puan ortalaması deney grubundaki hastalarda 54.43±10.34 kontrol grubundaki hastalarda 83.77±13.41 tespit edilmiştir. Barratt Dürtüsellik Ölçeği son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p˂0.05). Sonuç: Bilişsel davranışçı temelli grup danışmanlığının madde bağımlılarının madde kullanımlarına yönelik olumsuz inanç ve dürtüsel davranma düzeyini azaltmada etkili bulunmuştur. AMATEM'lerde grup danışmanlığı programlarının klasik tedavi içinde yer alması önerilebilir. Anahtar kelimeler: Bilişsel davranışçı, dürtüsellik, grup danışmanlığı, inanç, madde bağımlılığı.