Mahmuthacılı deresi havzası yağışlarının erosiv potansiyellerinin belirlenmesi

Yağış erosivitesi (R-faktör) erozyon çalışmalarında çok önemli bir faktördür ve toprak erozyonu üzerinde çok önemli bir etkiye sahiptir. Erozyon indeksi (EI) yağışın kinetik enerjisi ve yağış intensitesinin bir ürünüdür. Üniversal Toprak Kaybı Eşitliği (USLE) ve Revize Üniversal Toprak Kaybı Eşitliği (RUSLE)eşitliklerinin yağış-yüzeyakışı tanımlayan esas faktörü olan R,her bir müstakil erosiv yağış olayının erozyon indeksini hesaplamak için emek, zaman ve sürekli tutulan yağış yoğunluğu kayıtlarına ihtiyaç duyar.Bu çalışmada Mahmuthacılı Deresi Havzası yağış erosivitesinin zamansal ve yersel dağılımını değerlendirmek ve yıllık ortalama erosivitesini hesaplamak amaçlanmıştır.Bu amaçla, birbirine yakın konumlandırılmış üç yağış istasyonunun plüviograf verileri analiz edilmiş vebireysel yağışların yağış süreleri, kinetik enerjileri ve maksimum intensiteleri hesaplanmıştır.Çalışmada R faktör değerleri ayrı ayrı USLE ve RUSLE yaklaşımlarına göre hesaplanmıştır. Mahmuthacılı havzasının R faktör değeri USLE metoduna göre 11,52-47,38 t-m ha-1, RUSLE metoduna göre 102,16-220,99 MJ mmha-1saat-1yıl-1arasında değişmiştir.Ortalama yıllık R değeri USLE yaklaşımına göre 24.29t-m ha-1ve RUSLE metodolojisine göre 160MJ mmha-1saat-1yıl-1olmuştur. USLE ve RUSLE metotlarına göre her üç istasyona ait R faktör değerleri istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. İstatistiksel değerlendirmeye göreyağış istasyonlarının erosiv yağış potansiyelleri oldukça farklı bulunmuştur.2019,203Sayfa Anahtar Kelimeler: Erosivite, RFaktör, Erozyon, Yağış, Mahmuthacılı havzası