Malnütrisyonun inflamatuar barsak hastalarında genel yaşam kalitesi üzerine etkileri

Amaç: İnflamatuar barsak hastalıkları (İBH) seyrinde malnütrisyon hem hastalığın kendisine hem de kullanılan ilaçlar gibi diğer bazı nedenlerden dolayı sık karşılaşılan bir durumdur. Malnütrisyon da hastaların morbidite ve mortalite riskinde artışa, tedavi maliyetlerinde artışa ve yaşam kalitesinde bozulmalara yol açabilmektedir. Bu nedenle İBH hastalarında malnütrisyonun erken tespiti, tedavisi ve malnütrisyon açısından risk oluşturacak faktörlerin belirlenmesi önem arz etmektedir. Malnütrisyon riski; tarama anketleri, bazı biyokimyasal göstergeler ve bazı antropometrik ölçümlerle yapılabilir. Biz çalışmamızda MUST (malnutrition screening tool - malnutrisyon tarama anketi) tarama anketi ile poliklinikten başvuran İBH hastalarında malnutrisyon riski sıklığını belirlemeyi, malnütrisyonun genel yaşam kalitesi üzerine etkilerini, hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bir Ocak 2020 - Bir Nisan 2020 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniğine ayaktan başvuran İBH tanılı hastalar prospektif bir çalışma kapsamında MUST yöntemi kullanılarak malnütrisyon riski açısından tarandı. Hastaların genel yaşam kalitesi EQ-5D indeksi kullanılarak araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 80'i CH ve 82'si ÜK olmak üzere randomize 162 hasta alındı. Malnütrisyon değerlendirmesinde düşük riskli malnütre hastaların; %48,4'ü Crohn hastası, %51,6'ı ÜK hastası, orta risk malnütre hastaların; %52,4'ü Crohn tanılı, %47,6'sı ÜK tanılı, yüksek risk malnütre hastaların; %52,9'u Crohn tanılı, %47,1'i ÜK tanılı olup, her iki grup malnütrisyon açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi (p=0,90). Genel yaşam kalitesi değerlendirmesinde Crohn tanılı hastaların ortalama EQ-5D indexi ortalaması 0,83±0,16, ÜK tanılı hastaların ortalama EQ-5D indexi ortalaması 0,81±0,19 olup her iki grup genel yaşam kalitesi açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi (sırasıyla, p=0,355, p=0,202). Crohn ve ÜK tanılı hastaların kendi aralarında remisyon ve aktivasyon grupları malnütrisyon ve genel yaşam kalitesi üzerinden bir karşılaştırma yaptığımızda her iki grup (aktivasyon ve remisyon) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Hastaların aktivasyon durumlarının malnütrisyon ve genel yaşam kalitesiyle anlamlı bir kolerasyon saptanmadı. İBH hastalarının polikliniklerde kilo durumu, beslenme durumu ve genel yaşam kalitesinin değerlendirilmesi bu hastalarda hastalığın seyri sırasında oluşabilecek muhtemel malnutrsiyon, anksiyete ve genel yaşam kalitesinin bozulmasının proflaktik tedbirlerle önleme şansını bize vermektedir. Malnütrisyonun hastalıkların prognozuna etkisi düşünüldüğünde, İBH hastalarının malnütrisyon açısından değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Anahtar kelimeler: İnflamatuar barsak hastalıkları, malnütrisyon, yaşam kalitesi