Meme kanseri cerrahisi sonrası el kavrama kuvveti ilişkili üst ekstremite fonksiyonelliğini etkileyen faktörlerin incelenmesi

Bu çalışma meme kanseri cerrahisi geçiren bireylerde el kavrama kuvveti ile ilişkili üst ekstremite fonksiyonu (EKKf) üzerine yaş, yorgunluk, üst ekstremitenin sübjektif raporlanan fonksiyonu ve fiziksel inaktivite parametrelerinin etkisini incelemek amacıyla planlandı. EKKf üzerine oturma süresi, yorgunluk ve egzersize yönelik algılanan engel düzeyinin aracı etkilerini incelemek ikincil amaç olarak planlandı. Çalışmaya 111 birey dahil edildi. El kavrama kuvveti dinamometre ile, ağrı eşiği ve toleransı algometre ile, omuz kas kuvveti dijital dinamometre ile, yorgunluk Yorgunluk Şiddet Ölçeği ile, oturma süresi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu'nun 7. sorusu ile, egzersiz inanışları/bariyerleri Egzersiz Yararları/Engelleri Ölçeği ile, sübjektif raporlanan üst ekstremite fonksiyonu Omuz, Kol ve El Sorunları Anketi (DASH) ile değerlendirildi. EKKf üzerine yaş, oturma süresi ve DASH'ın anlamlı tahminleyici etkisi olduğu bulundu (F(1,107)=12.057, R2=0.28, p<0.001). Dominant taraf cerrahi geçirenlerin non-dominant taraftan cerrahi geçirenlere göre sağ ve sol arası omuz kas kuvvetleri arasında fark bulunmazken (p>0.05), non-dominant cerrahi geçirenlerde cerrahi olmayan tarafları lehine fark bulundu (p<0.001). Yorgunluk fonksiyon ile (r=0.475, p<0.001) ve yaş oturma süresi ile (r=0.223, p=0.014) korele bulundu. Yaşın EKKf üzerindeki etkisine oturma süresinin anlamlı aracılık etkisi (p=0.028), DASH aracılığında ise yorgunluğun EKKf üzerindeki indirekt etkisi anlamlı bulundu (p=0.002). Ağrı toleransı cerrahi geçirilen tarafta üst trapezius proksimal (z=3.497, p<0.001) ve orta noktalarında (z=-2.311, p=0.021) etkilenmemiş tarafa göre anlamlı olarak düşüktü. Bu çalışma meme kanseri cerrahisi sonrası üst ekstremite fonksiyonelliği üzerine direkt ve indirekt etkilerin belirlenmesinde el kavrama kuvvetinin önemli bir değerlendirme aracı olduğunu, bu etkilerin incelendiği yapısal eşitlik modelinin ise klinik ile uyumlu olduğunu gösterdi. Fiziksel inaktivitenin el kavrama kuvveti ilişkili fonksiyon üzerindeki etkisinin uzun süreli sonuçlarının araştırılmasını önermekteyiz.