Menopoza girmiş kadınların beslenme durumları ile fiziksel aktivite ve beslenme bilgi düzeylerinin belirlenmesi

Menstruasyonun bitişi olarak kabul edilen menopoz; kadınların hormonal, fizyolojik ve psikolojik değişiklikler yaşadığı bir dönemdir. Bu çalışma yaşları 45-80 yıl arasında olan 100 menopoz tanısı almış kadın üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyleri, antropometrik ölçümleri, biyoelektriksel impedans analizi ile vücut bileşimleri, besin tüketim durumları ve fiziksel aktivite düzeyleri saptanmıştır. Beslenme bilgi düzeyini belirlemek amacıyla bireylere 20 soru sorulmuştur. Beslenme bilgi puanı 16-20 arasında olanlar iyi, 10-15 arasında olanlar orta, 10?un altında olanlar ise kötü olarak değerlendirilmiştir. Bireylerin menopoz öncesi ağırlık ortalamaları 62.5±9.00 kg, şu anki ağırlık ortalamaları 71.9±11.02 kg olarak belirlenmiş ve aradaki farklılık istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Beden Kütle İndeks (BKİ) ortalaması 28.6±4.16 kg/m2, bel çevresi ortalaması 87.3±7.61 cm, kalça çevresi ortalaması 106.0±7.88 cm, bel/kalça oranı ise 0.8±0.49 cm olarak belirlenmiştir. Vücut yağ oranı ortalama %36.6±4.18, yağsız vücut kütlesi 44.5±6.47 kg, vücut su oranı %45.1±3.67 olarak saptanmıştır. Menopoz dönemi süresince bireylerin %63?ünde en yaygın semptom sıcak basmasıdır. Menopoz süresi ile menopoza ilişkin semptomlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenememiştir. Bireylerin menopoz süresi ile antropometrik ölçümleri ve vücut analizi arasındaki ilişki incelendiğinde sadece vücut su oranı ile menopoz süresi arasında önemli negatif bir ilişki saptanmıştır (r=-0.210, p=0.036). Sigara ve alkol kullanma alışkanlıkları olan ve olmayan bireylerde menopoz yaş ortalamaları arasında istatistiksel yönden anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Fiziksel aktivite yapan ve yapmayan bireylerin menopoz yaş ortalamaları ile menopoz döneminde yaşadığı semptomlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Fiziksel aktivite yapan ve yapmayan bireylerin BKİ grupları arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0.05). Çalışmaya katılan bireylerin %44?nün düzenli öğün tüketmediği ve sıklıkla öğle öğününü atladıkları (%37) saptanmıştır. Bireylerin beslenme bilgi puanlarının ortalaması 17.4±1.93?dür ve %86?sının beslenme bilgi puanı 16-20 arasında, %14?ünün ise 10-15 arasında olduğu belirlenmiştir. Beslenme bilgi puanı 10?un altında olan birey bulunmamaktadır. Beslenme bilgi düzeyi 16-20 arasında olanların BKİ ortalaması 28.34±3.70, bilgi düzeyi 10-15 arasında olanların ise 30.28±6.24 olarak saptanmış ve iki ortalama arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p=0.000). Beslenme bilgi düzeyi arttıkça ara öğün tüketimi artmıştır (p=0.002), beslenme bilgi düzeyi arttıkça bel çevresi (p=0.006), BKİ (p=0.002), kalça çevresi (p=0.034), yağsız vücut kütlesi (p=0.002) ve vücut yağı (p=0.036) azalmıştır. Sonuç olarak, menopozlu kadınlarda beslenme bilgi düzeyi arttıkça antropometrik ölçümler ve vücut bileşiminde azalma belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Menopoz, beslenme bilgi puanı, BKİ, fiziksel aktivite, beslenme bilgi düzeyi