Meslek lisesi öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ve meslek tercihlerinin bazı sosyodemografik özelliklere göre incelenmesi

Bu çalışmada ergenlerin bazı psiko-sosyal ve demografik özellikleri ile seçtikleri meslekler ve onların duygusal zekâ düzeyleri bağlantıları incelenmiştir. Seçilen meslek, bireyin ömründe oldukça uzun bir zaman alacağından kişinin en önemli kararlarından biri olmak durumundadır. İlgi, yetenek vb. özellikler dikkate alınmadığında tercih ettikleri mesleğe değil daha çok rastlantıyla mesleklerini seçme durumunda kalmaktadır. Meslek seçimi bireylerin geleceklerine yön veren çok önemli bir unsurdur. Zekâ üzerine yapılan araştırmalarda, kişinin özel yaşamı ve çalışma yaşamındaki başarısının sadece IQ ile ilgili olmadığını diğer kişisel faktörlerle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Başarılı bir yaşamı etkileyen kişisel faktörler araştırıldığında en önemli kavramlardan birisi "duygusal zeka (DZ)" 'dır. Duygusal zeka ise, içinde bu iki kavramı da barındırır (D. John Mayer ve Peter Salovey 1997. Bu bağlamda duygusal zekanın duygusal niteliklerin içsel kişisel boyutu (kendini tanıma, içsel zeka), kişilerarası ilişkiler ve genel iyilik hali (genel duygusal durumu) alt boyutlarıyla meslek tercihleri arasında da bir ilişkinin olacağı düşünülmektedir. Çalışma 2016-2017 eğitim öğretim yılında İzmir Menemen'de bulunan ve amaçlı örneklem yoluyla seçilen meslek liselerinde öğrenim gören yaklaşık 1250 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veriler kağıt kalem testi şeklinde ölçeklerin ergenler için duygusal zeka ölçeği, mesleki ilgi ölçeği ve bireysel durum formunun uygulanması ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi, sıklık ve yüzdeler ile regresyon analizi yapılmıştır. Tek yönlü varyans ve regresyon analizleri sonucunda meslek lisesi öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ortalaması ve meslek tercihleri ortalaması ile yaş faktörü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler: Zeka, Duygu, Duygusal zeka, Meslek tercihi.