Metabolik sendromu olan ve olmayan kadınlarda diyetle kalsiyum tüketiminin vücut kompozisyonu ve kan değerleri üzerine etkisinin incelenmesi

ÖZETBu çalışma Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Ümitköy Endokrinoloji Polikliniğine Ağustos-Aralık 2012 tarihleri arasında başvuran menopoz öncesi, 19-52 yaş aralığındaki toplam 146 kadın ile yürütülmüştür. Herhangi bir ilaç, vitamin ve mineral kullanmayan kadınlar çalışmaya dahil edilmiştir. Gebe ve laktasyon döneminde olanlar, kanser ve tiroid hastası olanlar çalışmaya dahil edilmemiştir. Bu çalışmada, menopoz öncesi dönemde metabolik sendromu olan ve olmayan kadınların diyetle kalsiyum alımlarının kan değerleri ve vücut kompozisyonu üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Metabolik sendrom tanısı ATP III kriterlerine göre konulmuştur. Hastaların genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktivite durumlarını belirlemek amacı ile anket formu uygulanmıştır. Kalsiyum alımı besin tüketim sıklığı formu kullanılarak belirlenmiştir. Günlük enerji, makro ve mikro besin öğeleri alımları üç gün boyunca 24 saatlik besin hatırlatma formu ile kaydedilmiş, elde edilen veriler BEBİS programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bireyler günlük kalsiyum alımları <800 mg ve ?800 mg olmak üzere iki gruba ayrılarak değerlendirilmiştir. Serum Ca düzeyi vaka grubunda ortalama 9.1±0.31 mg/dL, kontrol grubunda ortalama 9.31±0.35 mg/dL bulunmuştur (p<0.001). Çalışmaya katılan kadınların vaka grubunda yer alanların %82.5'inin günlük kalsiyum alımı <800 mg iken, kontrol grubunda yer alan kadınların %78.3'ünün günlük kalsiyum alımı <800 mg'dır. Çalışmaya katılan kadınların Ca alımı ile; yaş, BKI, bel çevresi, vücut ağırlığı, karın bölgesi yağı, vücut yağ kg, LDL, HDL kolesterol düzeyleri ile anlamlı bir ilişkinin olup olmadığı değerlendirilmiştir. Kalsiyum alımı ile karın bölgesi yağı ( r= -0.175, p=0.034), diastolik (r= -0.251, p=0.002) ve sistolik (r= -0.279, p<0.001) kan basıncı arasında negatif korelasyon bulunmuştur. Aradaki fark istatiksel olarak önemli bulunmuştur. Vaka ve kontrol grupları vücut yağı %, karın bölgesi yağı kg, kas kg, su kg olarak vkarşılaştırılmış ve aradaki farklar hepsinde istatiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.001). Vaka ve kontrol gruplarının serum kalsiyum (p<0.001), paratiroid (p=0.244), fosfor (p=0.729) ve D vitamini (p=0.222) düzeyleri incelenmiştir. Gruplar arasındaki serum kalsiyum düzeyleri farkı istatiksel olarak önemli bulunurken (p<0.001), paratiroid, fosfor ve D vitamini farkları istatiksel olarak önemsiz olarak bulunmuştur (p>0.05).Bu çalışmanın sonucunda kalsiyum alımı ile karın bölgesi yağı, tansiyon ve HDL kolesterol arasında ters ilişkinin olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Metabolik Sendrom, Kalsiyum, Premenopoz, D Vitamini