Metastatik beyin kitlelerinin primerlerinin araştırılmasında difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görünütlemenin önemi

Santral sinir sistemi tümörlerinde(SSS) ayırıcı tanıyı yapmak çoğu kez güçtür. Konvansiyonel manyetik rezonans görüntüleme sekansları sınırlı bilgi sunarlar. Çalışmamızın amacı SSS tümörlerinin ayırıcı tanısında difüzyon ağırlıklı görüntülemenin(DAG) ve görünür difüzyon katsayısının (ADC) katkılarını belirlemektir. Çalışmamıza temmuz 2013-temmuz 2020 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine santral sinir sistemi şikayetiyle başvuran ve SSS tümörü saptanan 317 hasta dahil edilmiştir. 1,5 tesla MR cihazı ile standart b0 ve b1000 değerinde difüzyon ağırlıklı görüntüler ve ADC haritaları elde edildi. Her olgunda ROI (region of interest) kullanılarak 3 farklı ölçüm yapıldı. Elde edilen ADC değerlerinin ortalaması hesaplandı. Yanlış sonuçlara neden olabileceğinden pür kistik lezyonlardan, hemorajik ve nekrotik komponentlerden ölçüm yapılmadı. Gruplar arasında anlamlı fark olup olmadığı istatiksel yöntemler kullanılarak analiz edildi. Çalışmaya dahil edilen 317 hastanın 188 i primer santral sinir sistemi tümörü 129'u ise metastazdan oluşmaktaydı. Ancak bazı gruplarda hasta sayısının az olması nedeniyle istatistiksel analiz yalnızca metastatik grupta akciğer ve meme hastaları üzerinden ,primer grupta ise menenjiom, ileri evre glial kitleler, düşük evre glial kitleler üzerinden yapılmıştır. Diğer hastalar diğer primer ve diğer metastaz olmak üzere bir arada gruplandırılmıştır. Tüm kanser tipleri arasında yapılan karşılaştırmada düşük evreli glial kitlelerin ADC değerleri anlamlı olarak diğer tüm gruplardan yüksekti(p˂0,001). Ancak ileri evre glial kitleler ile diğer gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Metastazlar arasında yapılan karşılaştırmada ise akciğer kanserli hastaların ortalama ADC değerleri diğer metastaz grubundaki hastalardan anlamlı olarak yüksekti (p=0,034). Ayrıca akciğer metastazı olan 77 hasta akciğer kanserinin subtiplerine göre alt gruplara ayrıldı. Akciğer subtiplerinin ortalama ADC değerleri üzerinden yapılan karşılaştırılmada KHAK hastaların ADC değerleri diğer subtiplerden anlamlı derecede düşüktü (p=0,006). Sonuç olarak SSS tümörlerinin tanısında ortalama ADC değerleri arasında farklılıklar saptanmıştır. Bu nedenle SSS tümörlerinin ayırıcı tanısında faydalı bilgiler sağlayacağı ancak kesin tanı koymak için tek başına yetersiz kalacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Santral Sinir Sistemi Tümörleri, Difüzyon Ağırlıklı Görüntüleme, Görünürdeki Difüzyon Katsayısı (ADC)