Modern İslam anlayışının devlet örgütlenmesine etkisi: İran İslam Cumhuriyeti ve Afganistan İslam Cumhuriyeti

Son yüzyıllarda Müslüman toplumları, Batı toplumlarının gerisinde kaldığı demokrasi, insan hakları, eşitlik ve ilerleme gibi modern değerler ile İslam inancını uzlaştırmaya çalışmıştır. Fakat Müslümanlar arasında da İslam ile demokratik değerlerin uzlaştırılması konusunda görüş ayrılıkları vardır. Afganistan İslam Cumhuriyeti ve İran İslam Cumhuriyeti bu görüş ayrılıklarına örnek iki ülkedir. 1979 İslam devrimi sonrası İran, devlet örgütlenmesi yeniden tasarlnmıştır. İran İslam Cumhuriyeti anayasası hazırlanırken İslami ilkeler doğrultusunda hazırlanmıştır. Anayasa maddeleri arasında demokrasi, seçimler, güçler ayrılığı gibi modern değerlere de yer verilmiştir. Lakin uygulamaya bakınca demokratik ilkelerin kağıt üzerinde kaldığı görülmektedir. Sovyetler Birliği'nin kovulması sonrasında Afganistan'da Mücahidlerin ve Taliban'ın önderliğinde İslam esaslarını temel alan bir devlet yapılanması oluşmuştur. 2001 yılında Taliban'ın devrilmesi sonrası cumhuriyet rejimine geçilen Afganistan'da devlet yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Devlet yeniden yapılanırken demokrasi, özgürlükler, insan hakları gibi modern değerler dikkate alınmıştır. Lakin İslami değerlerden de uzaklaşmadan bu yapı oluşturulmuştur. Bu çalışma, Modern İslam Anlayışı kavramını ele alarak İran İslam Cumhuriyeti ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin devlet örgütlenmelerini nasıl tasarladıklarını incelemektedir.