Multipl skleroz tanısı ile izlenen hastalarda fonksiyonel durum ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışma, Multipl Skleroz'da Hamburg Yaşam Kalitesi Ölçeği (Hamburg Quality of Life Questionnaire for Multiple Sclerosis (HAQUAMS 3.0)) Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmek ve Multipl Skleroz (MS) tanısı ile izlenen hastaların fonksiyonel durumu ve yaşam kalitesini ölçmek amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma Kasım 2019-Temmuz 2020 tarihleri arasında özel bir hastanenin nöroloji polikliniğinde son bir yıldır takipli hastalar ile gerçekleştirildi. Metodolojik ve tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışmada örneklem grubunu, 18 yaş ve üzerinde olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden MS tanısı kesinleşmiş 200 hasta oluşturmaktadır. İç tutarlılık analizinde Cronbach Alfa güvenilirlik katsayısı tüm ölçek için 0,913 olarak bulundu. Bu değere göre ölçeğin iç tutarlılığının yüksek düzeyde güvenilir olduğu ve Türk toplumunda kullanıma uygun olduğu görüldü. Araştırma sonuçlarına göre MS hastalarının başlıca en sık yaşadıkları semptomlar sırasıyla; yürüme zorluğu, yorgunluk, duyu/his sorunları olarak bulundu. EDSS skoru ortalaması 2,970±1,703, HAQUAMS-TR 2,16±0,742 olarak bulundu. Ölçek alt boyutlarından en yüksek değerin yorgunluk/düşünce (2,42±1,000) alt boyutundan alındığı saptandı. EDSS'nin Multipl Skleroz'da Hamburg Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin (HAQUAMS-TR) bazı alt boyutlarıyla pozitif yönde anlamlı korelasyon gösterdiği saptandı. Bu çalışma, MS'li hastalarda yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin yetiyitimi ve yorgunluk olduğunu göstermektedir. Sonuç: MS hastalarının yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve semptom yönetiminde gereksinimler doğrultusunda danışmanlık ve eğitim programlarının sürdürülmesi önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Multipl skleroz, yaşam kalitesi, geçerlilik ve güvenilirlik, hemşirelik, fonksiyonel durum