Munzur çayı (Tunceli)'ndan yakalanan Salmo trutta macrostigma (Dumeril, 1858)'nın gonadlarında yağ asitleri, kolesterol ve yağda eriyen vitamin düzeylerinin araştırılması

Bu çalışmada, Munzur Çayı (Tunceli)?ndan Eylül 2010 ile Şubat 2011 tarihleri arasında yakalanan Salmo trutta macrostigma (Dumeril, 1858)nın gonadlarında üreme dönemi öncesinde (Eylül-Ekim), üreme döneminde (Kasım-Aralık) ve üreme dönemi sonrasındaki (Ocak-Şubat) yağ asitleri, kolesterol ve yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E ve K) düzeyleri araştırıldı. Serpme ağı kullanılarak yakalanan balıklar (ortalama ağırlığı 149,8 (89,35-429,0) g ve ortalama total boyu 23,39 (20,13-32,0) cm olan toplam 200 adet S. t. macrostigma) buz içerisinde taşınarak Fırat Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi?ne getirildi ve ağırlıkları tartılıp boyları ölçüldü. Gonadların (ovaryum ve testis) ağırlığı gonadosomatik indeks değerinin hesaplanması için tartıldı. Daha sonra, gonadlardan kimyasal analizler için doku örnekleri alındı. Balıkların omurlardaki yaş halkaları sayılarak yaşları belirlendi. Bulgular; doymuş yağ asitleri arasında en yüksek değere stearik asidin sahip olduğunu gösterdi. Bununla birlikte, bulgular stearik asidin üreme dönemi öncesi, üreme dönemi ve sonrası değerleri arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak önemsiz (P>0,05) olduğunu gösterdi. Tekli doymamış yağ asitleri arasında palmitoleik asidin en baskın olan yağ asidi olduğu belirlendi. Palmitoleik asidin üreme dönemi öncesi ve sonrası değerleri arasındaki farklılıkların önemsiz (P>0,05); üreme dönemi öncesi ve üreme dönemi arasında ise önemli (P<0,05) olduğu bulundu. Diğer taraftan bulgular çoklu doymamış yağ asitleri içinde eikosapentaenoik ve dokosaheksaenoik yağ asitlerinin baskın olarak bulunduğunu gösterdi. Üreme dönemi öncesi, üreme dönemi ve sonrasına ait eikosapentaenoik asit değerleri arasındaki farklılıkların önemsiz (P>0,05) olduğu belirlendi. Dokosaheksaenoik asidin üreme dönemi ve sonrası değerleri arasındaki farklılıkların önemli (P<0,05), üreme dönemi öncesi ve üreme dönemi arasında ise önemsiz (P>0,05) olduğu tespit edildi. Yağda eriyen vitaminler bakımından en yüksek değer ?-tokoferolde görüldü. Üreme dönemi öncesi ve üreme dönemindeki -tokoferol değerleri arasındaki farklılıkların önemsiz (P?0,05); üreme dönemi ve sonrasında ise önemli (P?0,05) olduğu belirlendi. Üreme dönemi ve sonrasında kolesterol değerleri arasındaki farklılıkların önemsiz (P?0,05); üreme dönemi öncesi ve üreme dönemi arasındaki farklılıkların ise önemli (P?0,05) olduğu görüldü.