NATO'nun değişen Rusya tehdit algısı: Rusya'nın 2008 sonrası askeri müdahaleleri ile Ukrayna Savaşının etkileri

Soğuk Savaş Dönemi'nin en temel özelliği, ABD öncülüğündeki Batı dünyası ve SSCB liderliğindeki Doğu dünyası arasındaki ayrışma ve tehdit algılamaları olmuştur. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması ve Doğu Bloku'nun çökmesiyle Batılı ilkelerin hâkim olduğu tek kutuplu yeni bir dünyanın kurulacağı değerlendirilmiş, Rusya dâhil olmak üzere eski Sovyet ülkelerinin Batıyla uzlaştırılması hatta birleştirilmesi süreci başlatılmıştır. Bu yıllarda Soğuk Savaş'tan miras kalan, Batı ilkeleri üzerine kurulu savunma ittifakı NATO, SSCB'nin ardılı Rusya'yı temel bir ortak olarak tanımlamak suretiyle konvansiyonel çatışma ihtimallerini ortadan kaldırmaya çalışmış, Rusya, 2000'li yıllarda küresel teröre karşı mücadelede önemli bir ortak olarak konumlandırılmıştır. Tehdit algısının zayıf olduğu 1990'lı yıllardan, 2004 sonrası politik ve askeri tehdit algılarının yükseldiği döneme karşılıklı adımlarla, aşama aşama gelinmiştir. Bu çalışmada, karşılıklı tehdidin azaldığı ve barışçıl bir Avrupa'nın kurulmaya başlandığı yıllardan, 30 yıl içerisinde Avrupa'da nasıl tekrar sıcak çatışma ortamına dönüldüğü incelenmiş, Avrupa'yı yeni savaş ortamına sürükleyen gelişmelerin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Çalışma, literatürdeki kaynaklar ile resmi belgeler, söylevler ve dokümanlar üzerinden teorik temellerin incelenmesi ve seçili örnek olayların analizine dayanmaktadır. Bu yolla, Rusya tarafında NATO'nun doğuya genişletilmemesi konusunda verilen sözler ve güvenliğin tehdit edildiği algısının gelişimi ile NATO tarafının hedefleri ve kararları anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde dünyayı Soğuk Savaş Dönemi Doğu-Batı gerilimi ve karşılıklı tehdit algılamalarının yükselip azalmaları incelenmiş, ikinci bölümde Soğuk Savaş sonrası ilişkilerde yaşanan barış ve iş birliği ortamı araştırılmıştır. Üçüncü bölümde tehdit algılarını tekrar inşa eden gelişmeler izlenmiş, dördüncü bölümde 2008 Rusya-Gürcistan Savaşı'ndan başlayarak yükselen ve Avrupa'yı sıcak çatışma ortamına götüren karşıtlıklar açıklanmıştır.