Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin kültürel liderlik rollerini gerçekleştirme düzeyleri ile iş doyumu arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı; Tokat İli merkez ilçedeki ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda yöneticilerin kültürel liderlik rolleri ile öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Çalışmada cinsiyet, yaş, branş, kıdem yılı, eğitim durum, okul türü ve okulun bulunduğu sosyo-ekonomik çevre değişkenlerinin katılımcıların kültürel liderlik ve iş doyumu düzeyine etkisi incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Tokat Merkez ilçede resmi ve özel liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan ölçme aracı üç bölümden oluşmaktadır. Aracın birinci bölümünde kişisel bilgiler, kinci bölümünde ise Yıldırım (2001) tarafından geliştirilen "Kültürel Liderlik Ölçeği" ve üçüncü bölümde ise 1967 yılında Weiss, Dawis, England ve Lofquist tarafından geliştirilen ve 1985 yılında Aslı Baycan tarafından Türkçeye çevrilen "Minnesota İş Doyumu Ölçeği" yer almaktadır. Araştırmada elde edilen veriler, betimsel istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, frekans, yüzde ) ve anlam çıkarıcı istatistikler (t-test, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon) kullanılarak çözümlenmiştir.Araştırma sonucuna göre, öğretmenlerin kültürel liderlik algı düzeylerinin katılıyorum düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin kültürel liderlik rollerine ilişkin algı düzeyi cinsiyet, eğitim düzeyi, görev türü, yaş ve kıdem açısından anlamlı bir farklılık göstermezken okul türü ve okulun bulunduğu sosyo-ekonomik çevre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Bu sonuç doğrultusunda, özel liselerde görev yapan öğretmenler okul yöneticilerinin kültürel liderlik rollerini yeterli ve etkili bulmaktadır. Ayrıca, okulun bulunduğu çevrenin sosyo-ekonomik düzey arttıkça, öğretmenlerin kültürel liderlik algısı düzeylerinin de arttığı görülmektedir. İş doyumu bağlamında öğretmenler memnunum düzeyinde görüş bildirmişlerdir. Bunun yanı sıra öğretmenlerin içsel doyum düzeyleri, ortalama doyum düzeyi ve dışsal doyum düzeyinden daha fazladır. Öğretmenlerin iş doyum düzeyleri cinsiyet, eğitim düzeyi ve yaş değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık oluşturmazken; görev türü, kıdem, okul türü ve okulun bulunduğu sosyo-ekonomik çevreye göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Buna göre, meslek öğretmenleri, branş öğretmenlerine göre daha fazla iş doyumu yaşamaktadırlar. Kıdemi en düşük olan öğretmenler, görece en yüksek düzeyde içsel doyum yaşamaktayken, orta kıdemde olan öğretmenler en yüksek düzeyde dışsal doyum yaşamaktadırlar. Özel okullarda görev yapan öğretmenlerin iş doyumları kamu okullarında çalışan öğretmenlerden daha fazladır. Okulun bulunduğu çevrenin sosyo-ekonomik düzeyi arttıkça öğretmenlerin iş doyum düzeyleri de artmaktadır. Öğretmenlerin kültürel liderlik algı düzeyleri ve iş doyum düzeyleri arasında pozitif bir ilişki vardır. Buna göre, okul yöneticileri kültürel liderlik rollerini gerçekleştirme düzeyi arttıkça, öğretmenlerin iş doyum düzeyleri de artmaktadır. Veriler, okul yöneticilerinin kültürel liderlik rollerini geliştirmenin önemli olduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle, Milli Eğitim Bakanlığı ve Eğitim Fakülteleri yönetici yetiştirme programlarında yöneticilerin liderlik rollerini geliştirici eğitimlere ve programlara öncelik vermelidir.