Öğretmenlerin otantik liderlik algıları ile duygusal emek ve akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Okul yöneticilerinin sergilediği liderlik anlayışı, öğretmenlerin mesleki deneyimlerini, iş yaşamlarını ve duygusal süreçlerini doğrudan etkilemektedir. Özellikle otantik liderlik, şeffaflık, güven ve etik değerlere dayalı yaklaşımıyla öğretmenlerin iş ortamında kendilerini daha rahat ifade etmelerine olanak tanımaktadır. Akademik iyimserlik, öğretmenin okul örgütü içindeki başarıyı yakalama potansiyeline ilişkin inancını ifade ederken, öğretmenler mesleki rollerini yerine getirirken yoğun biçimde duygusal emek harcamaktadırlar. Bu bağlamda, yöneticilerin otantik liderlik davranışları ile öğretmenlerin duygusal emek ve akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi, eğitim örgütlerinde kurumsal verimlilik ve öğretmenlerin bireysel iyilik hali açısından önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırmada, öğretmenlerin okul yöneticilerinin sergilediği otantik liderlik davranışlarına yönelik algılarının, öğretmenlerin akademik iyimserlik ve duygusal emek düzeyleriyle ilişkisi incelenmiştir. Araştırma, 2024-2025 Eğitim Öğretim yılında Mardin il merkezinde Milli Eğitim Müdürlüğüne kayıtlı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 238 öğretmen ile yürütülmüştür. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle desenlenen araştırmanın veri analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Walumbwa (2008) vd. tarafından geliştirilen, Tabak (2012) vd. tarafından Türkçe'ye uyarlanan Otantik Liderlik Ölçegi ve Diefendorff vd. (2005) tarafından geliştirilen, Basım ve Beğenirbaş (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Duygusal Emek Ölçeği, Wayne K. Hoy (2006), tarafından geliştirilen, Çoban ve Demirtaş (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlaması gerçekleştirilen Akademik İyimserlik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde; öğretmenlerin otantik liderlik algılarının orta düzeyin üzerinde olduğu, duygusal emek unsurunda derinden rol yapma ve doğal duygular düzeylerinin yüksek, yüzeysel rol yapma alt boyutunun ise düşük olduğu görülmüştür. Akademik iyimserlik düzeylerinin genel olarak düşük olduğu, cinsiyete göre yalnızca güven boyutunda erkek öğretmenler lehine anlamlı bir fark bulunduğu belirlenmiştir. Her üç değişken arasındaki ilişkinin ise düşük düzeyde ancak pozitif yönde ve anlamlı olduğu görülmüştür. Otantik liderliğin toplam puanı ile akademik iyimserliğin güven ve akademik vurgu boyutları arasında pozitif; öz yeterlik ile ise negatif yönde zayıf ilişkiler saptanmıştır. Buna karşılık, otantik liderlik ile duygusal emek düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir. Duygusal emek ile akademik iyimserlik arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise yalnızca doğal duygular boyutunda anlamlı bir ilişki gözlenmiştir.