Öğretmenlerin toplu sözleşme algıları: Diyarbakır-Yenişehir örneği

Bu çalışmamızın amacı öğretmenlerin, örneklemden yola çıkarak tüm evrene genelleyebilecek olan, Toplu Sözleşme Algılarını ölçmek ve Toplu Sözleşmenin geliştirilebilmesi için gerek sendikalara gerekse işveren durumunda olan ilgili kurumlara bir fikir vermektir. Araştırmanın kapsamı Diyarbakır ili Yenişehir ilçesinde bulunan 44 ortaokul ve İmam hatip ortaokulunda çalışan öğretmenlerdir. Yenişehir İlçesinde yaklaşık 3500 öğretmen bulunmaktadır. Araştırma evrenimiz olan ortaokullarda ise 1150 öğretmenin olduğu tespit edildi. Evrenin yüzde 10'u örneklem seçilmiştir. Kahramanmaraş merkezli, 6.02.2023 tarihli, depremin olması ve araştırma alanımız olan Diyarbakır ilinin de ciddi şekilde etkilemesi sebebiyle, yaptığımız anket 123 kişiyle sınırlandırılmıştır. İlgili öğretmenlere Google form aracılığıyla 21 sorudan oluşan nicel ölçme aracı olan anket gönderilmiştir. Alınan sonuçlar spss (İngilizce açılımıyla: Statistical Package For the Social Sciences) aracılığıyla analiz edilmiştir. Sendikanın il başkanlarıyla derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşme sonucu rapora eklenmiştir. Öğretmenler, Toplu Sözleşme Görüşmelerini önemli kazanım olarak değerlendirmektedirler. Sendika farkı gözetmeksizin öğretmenlerin tamamı, Toplu Sözleşme Görüşmelerini, özlük hakları açısından bir zorunluluk olarak görmektedir. Memurların Toplu Sözleşme Görüşmeleri vasıtasıyla çok sayıda hak ve özgürlüğe kavuştuklarını rahatlıkla söyleyebiliriz. Toplu Sözleşme primi benimsemekle beraber prim için getirilen baraj şartı red edilmektedir. Hakem Heyeti ve Türkiye İstatistik Kurumuna karşı ciddi bir tepki oluşmuş ve her iki kurumun tarafsız olmadığı anlayışı hâkim durumda olduğu tespit edilmiştir. Tüm bu aksaklıklara karşı promosyonlar, hac ve umre gibi sosyal kazanımlar bu sürecin kazanımı olarak değerlendirilmektedir. Sendikaların varlığı öğretmenler tarafından sorgulanmasına karşın, sendika gerçekliliği olmadan bazı haklara sahip olunmayacağının farkında olan öğretmenler, sendikacıların özlük hakları ile kendi özlük haklarının aynı paralelde olmadığını belirtmekte ve bundan rahatsız olmaktadırlar. Sendikacı maaşlarının objektif ve şeffaf olarak kamuoyuna paylaşılması gerektiği konusunda görüş birliği olduğu tespit edilmiştir. Hac ve Umre konularında ise öğretmenlerin ideolojik bir ayırışıma gittikleri görülmektedir. Muhafazakâr ve dindar öğretmenler ile dindar olmamakla beraber nötr davranan öğretmenler, bu kazanımları değerli bulurken aksi ideolojiye sahip öğretmenlerin ise dini simgelere sahip kazanımlara ilgisiz kaldığı gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Sendika, Toplu Sözleşme, Grev, Görüşme, Enflasyon