Okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencilerin hayat bilgisi dersindeki akademik başarı, tutum ve çevreye yönelik davranışlarına etkisi

İçinde bulunduğumuz çağda okuduğunu anlayan, hayatta karşılaştığı problemlere çözüm getirebilen ve gerekli beceriler ile donatılmış bireyler yetiştirilmesi önemsenmektedir. Bu becerilerin uygun ortamlarda kazandırılmaya çalışılması öğretimin etkililiği açısından da önemlidir. Milli Eğitim Bakanlığı 2023 Vizyonu'nda okul dışı öğrenme ortamlarının öneminden bahsetmiştir. Ayrıca derslerin okul dışı öğrenme ortamlarında işlenmesine yönelik teşviklerde de bulunmuştur. Bu bağlamda araştırmada ilkokullarda Hayat Bilgisi dersinde okul dışı öğretim uygulamaları odağa alınmıştır. Bu araştırma okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencilerin Hayat Bilgisi dersindeki akademik başarı, tutum ve çevreye yönelik davranışlarına etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, sıralı açıklayıcı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutu öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel modele; çalışmanın nitel boyutu ise olgubilime göre desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılı 3. sınıfa devam eden deney grubunda 28 öğrenci, kontrol grubunda 31 öğrenci olmak üzere toplam 59 öğrenciden oluşmaktadır. Deneysel süreçte kullanılmak üzere öğretmen rehber kılavuzu, Hayat Bilgisi Tutum Ölçeği, Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği ve Çevreye Yönelik Sorumlu Davranış Ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen Hayat Bilgisi Başarı Testi, yapılandırılmış ve yapılandırılmamış görüşme formları ve araştırmacı günlükleri veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 20 paket programı ile, nitel verilerse NVıvo 9.2 paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde normallik dağılıma göre parametrik veya nonparametrik analizlerden ve içerik analizlerden yararlanılmıştır. Bulgularda; Hayat Bilgisi Başarı Testi, Hayat Bilgisi Tutum Ölçeği ve Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği puanlarının deney grubu lehine anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma verilerine göre; öğrencilerin okul dışı öğrenme ortamlarında eğlendiği, mutlu olduğu, öğrencilerin gezi esnasında arkadaşları ile daha fazla iletişim kurduğu, ortamda bulunmaktan zevk aldığı ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar kapsamında, geliştirilen rehber materyalin farklı sınıf, ders, konuları için tasarlanması ve uygulanmasına yönelik araştırmacılar için birtakım önerilerde bulunulmuştur.