Okul öncesi (3-6 yaş grubu) çocuklara yönelik youtube Türkiye platformunda yayınlanan meslek konulu animasyonlarda toplumsal cinsiyet eşitliğinin iletişim tasarımı bağlamında incelenmesi

Günümüzde internetin her an her yerde kullanılabilir olması, sosyal medya platformlarında etkileşimin kolaylaşması ve istenilen videoların arzu edildiği anda birkaç dokunuşla izlenebilmesi insanlar arasındaki iletişim kanallarında değişikliklere neden olmaktadır. Bu durumdan sadece yetişkinler ve gençler değil aynı zamanda okul öncesi dönem çocukları da (3-6 yaş grubu) nasibini almaktadır. Dizi, film, müzik ve çocuk animasyon videoları gibi içerikleri barındıran ve geniş bir sanal platform olan, 'YouTube' isteklerimize anında cevap vermektedir. İletişim tasarımı bağlamında etkileşime geçilen videolar; animasyon karakterleri, videolarda kullanılan renkler, müzikler, efektler çocukların gelişim sürecinde kalıp yargılarını şekillendirmesinde etkili midir? İstemli ya da istemsiz maruz kalınan bu videolar, bilişsel ve zihinsel olarak gelişimin en etkin olduğu okul öncesi dönemde (3-6 yaş grubu) tanıtılan meslek grupları arasında toplumsal cinsiyet eşit(siz)liği açısından kalıp yargı oluşturabilir mi? Bu çalışmada; okul öncesi döneme (3-6 yaş grubu) yönelik hazırlanmış, birden fazla meslek grubunun tanıtımını içeren, 2020 yılı dahil olmak üzere 2022 yılını da kapsayan YouTube Türkiye platformunda yayına girmiş ve seslendirme dili Türkçe olan videolar taranmıştır. Bu sınırlamalar doğrultusunda en yüksek görüntüleme sayısı baz alınarak seçilen beş videonun iletişim tasarımı bağlamında çözümlemesi yapılmıştır. Belirli çizgi film ya da animasyon karakterleri üzerinden meslek tanıtımı yapan videolar ve aynı şekilde tek meslek gruplarını tanıtan video içerikleri de değerlendirme dışı tutulmuştur. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinde biri olan içerik analizi yöntemine başvurulmuş bazı alt okumalar için göstergebilimden faydalanılmıştır. Böylelikle yukarıda verilen sorulara yanıtlar aranmış ve çocukların okul öncesi dönemde sıklıkla iletişim halinde oldukları videoların, onların gelişim sürecinde oluşturduğu kalıp yargılarını ne derece etkileyip etkilemeyeceği konusu araştırılmıştır.